Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Grote amazone

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Grote amazone | Amazona farinosa

Mealy Amazon | Loro corona azul

De grote amazone is de grootste amazonepapegaai van het gidsgebied: een zwaar gebouwde, overwegend groene papegaai met een brede witte oogring en een rug die eruitziet alsof er meel op ligt. Hij leeft in vochtig laaglandbos van het zuiden van Mexico tot Panama en verder in Zuid-Amerika. De vogels van Mexico tot het westen van Panama worden door sommige auteurs als aparte soort gezien.

Grote amazone (Amazona farinosa)
Foto: Attila Oláh — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zeer luid en gevarieerd: een diep tsjok-tsjok of kluk-kluk, rollende en krassende kreten en een fluitend tjeweer; groepen zijn ver te horen, vooral in de vlucht naar en van de slaapplaats.

Luister: VluchtroepXC1179338

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

38–41 cm. Groen, op rug en mantel met een grijsachtige, berijpte zweem; de staart is vrij lang en heeft een brede geelgroene eindband. Rond het oog een brede, kale witte ring. De kruin is in het noorden van het gidsgebied blauw of blauwgrijs (A. f. guatemalae), van Nicaragua tot het westen van Panama grotendeels groen met weinig blauw (A. f. virenticeps) en in het oosten van Panama groen, soms met een kleine gele vlek (A. f. inornata). In de vlucht een rode vleugelspiegel en donkerblauwe slagpentoppen. De snavel is donker met een lichte basis. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De geelwangamazone Amazona autumnalis is kleiner, met een rood voorhoofd en gele wangen. De geelvoorhoofdamazone Amazona ochrocephala, in het gidsgebied alleen in Panama, is kleiner, heeft geel op voorhoofd en kruin en een smallere oogring. Het witkopmargrietje Pionus senilis en het zwartoormargrietje Pionus menstruus zijn kleiner, met een rode onderstaart.

Leefgebied

Hoge, vochtige laagland- en heuvelbossen, ook bosranden, oude secundaire bossen en schaduwrijke cacao- en koffieaanplant met hoge bomen; meestal onder 1000 m, plaatselijk hoger. Eet vruchten, zaden en noten in de kruinen. Broedt in een holte hoog in een grote boom.

Verspreiding en trek

Van het zuiden van Mexico (het zuiden van Veracruz, Oaxaca, Tabasco, Chiapas en het zuiden van Campeche en Quintana Roo) door Belize, de Petén en de Caribische laaglanden van Guatemala en Honduras naar Nicaragua, Costa Rica en Panama; vooral aan de Caribische kant, in Costa Rica en Panama ook aan de Pacifische kant (Osa, Darién). Buiten het gidsgebied in het noorden en midden van Zuid-Amerika, tot in Bolivia en het oosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Paren en groepen vliegen kort na zonsopkomst hoog over het bos en zijn dan aan hun luide roep en trage, ondiepe vleugelslag te herkennen; goede plaatsen zijn de Selva Lacandona, Tikal, de Caribische laaglanden van Costa Rica en het Canal-gebied in Panama.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In Mexico en het noorden van Midden-Amerika sterk achteruitgegaan door kap van laaglandbos en het uithalen van nesten; de noordelijke vorm, die door sommige auteurs als aparte soort wordt gezien, is daar plaatselijk schaars geworden.

Wetenschappelijke naam

Amazona farinosa | (Boddaert, 1783)

Boddaert beschreef de soort in 1783 als Psittacus farinosus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson. Amazona komt van 'Amazone', de Franse naam die Buffon aan diverse tropisch-Amerikaanse papegaaien gaf, omdat ze uit het Amazonegebied kwamen. farinosa is Latijn voor 'bemeeld, met meel bestoven', naar het grijzige, poederachtige waas over het groene verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.