Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Hommelkolibrie
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores
Hommelkolibrie | Selasphorus heloisa
Bumblebee Hummingbird | Zumbador mexicano
De hommelkolibrie is een van de kleinste vogels van Mexico en komt alleen in dat land voor. Hij leeft in het bergbos van beide Sierra Madres en de hooglanden ten noorden van de landengte van Tehuantepec. Door zijn zoemende vlucht en geringe grootte lijkt hij bij bloemen meer op een grote hommel dan op een vogel.
Geluid
Het mannetje zingt een hoog, dun, zoemend trillertje. De roep is een zacht tsik of tsip. In de vlucht maken de vleugels een laag, insectachtig zoemen.
Opname: Joren van Schie — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
7–8 cm, met een korte, rechte zwarte snavel en een korte, afgeronde staart. Het mannetje is groen van boven en wittig van onder, met kaneelbruine flanken en een metaalachtig rozepaarse keel met lange, puntige uitlopers aan de zijkanten. Het vrouwtje heeft een witte keel met fijne bronsgroene stippels en kaneelbruine flanken. Bij beide geslachten is de staart aan de basis roestbruin, met een zwarte band en witte toppen aan de buitenste pennen.
Verwarringssoorten
Elliots kolibrie Selasphorus ellioti lijkt sterk op deze soort, maar leeft ten zuiden van de landengte van Tehuantepec; het mannetje heeft een meer wijnrode keel met kortere uitlopers. Het vrouwtje van de calliopekolibrie Selasphorus calliope heeft langere vleugels die voorbij de staart reiken en minder roestbruin in de staart. Het vrouwtje van duponts kolibrie Tilmatura dupontii heeft een witte vlek aan de zijkant van de stuit en een langere staart. Vrouwtjes van de rosse kolibrie Selasphorus rufus zijn groter en langer van staart.
Leefgebied
Nevelwoud, vochtig dennen-eikenbos en eikenbos met veel epifyten, bosranden, open plekken met bloeiende struiken en kruiden, en tuinen in bergdorpen, vooral tussen ongeveer 1500 en 3000 m. Buiten het broedseizoen ook lager, tot ongeveer 900 m. Foerageert vaak laag bij kleine bloemen in de ondergroei en aan bosranden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Alleen in Mexico. In de Sierra Madre Occidental van Chihuahua en Sinaloa via Durango, Nayarit en Jalisco, in de Sierra Madre Oriental van Tamaulipas, San Luis Potosí, Querétaro, Hidalgo en Veracruz, en in de hooglanden van Midden- en Zuid-Mexico, van Michoacán, de staat México en Morelos tot Puebla, Guerrero en Oaxaca, westelijk van de landengte van Tehuantepec.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het nevelwoud en dennen-eikenbos van Oaxaca en Veracruz, bijvoorbeeld rond Xalapa en in de Sierra Juárez, bij laag bloeiende kruiden en struiken aan bosranden. Een vogel die als een groot insect tussen de bloemen hangt, is vaak deze soort.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een vrij groot verspreidingsgebied, maar is gevoelig voor het verlies van nevelwoud en bergbos door ontbossing en de aanleg van landbouwgrond.
Wetenschappelijke naam
Selasphorus heloisa | (Lesson & Delattre, 1839)
Lesson & Delattre beschreef de soort in 1839 als Ornismya Heloisa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Selasphorus werd in 1832 ingevoerd door Swainson. Selasphorus is Grieks, van selas 'licht, vlam' en -phoros 'dragend': 'lichtdrager', naar de vurig glanzende keel. heloisa eert Héloïse Boucard (fl. 1854), levensgezellin van de Franse verzamelaar Adolphe Delattre, medebeschrijver van de soort. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Xalapa en Coatepec, Veracruz, Mexico.