Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Incastern

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Kraanvogels en steltlopers Gruimorphae

Incastern | Larosterna inca

Inca Tern | Charrán inca

De incastern is een donkergrijze stern met witte snorveren van de koude Humboldtstroom langs de westkust van Zuid-Amerika. In het gidsgebied is hij een dwaalgast. Er zijn verspreide gevallen van de Pacifische kust van Panama en Costa Rica, en in sommige jaren, zoals 2016 en 2026, verschenen er meerdere vogels tegelijk.

Incastern (Larosterna inca)
Foto: Cristóbal Alvarado Minic from Cagua, Venezuela — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een kort, miauwend of krassend kiek en een nasaal gekakel, vooral bij groepen.

Luister: DuetXC1091455

Opname: Cristian Pinto Fernandez — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

39–42 cm, met een gevorkte staart. Het verenkleed is egaal leigrijs, op de kop donkerder, met een smalle witte achterrand aan de armpennen. Vanaf de snavelbasis krult een lange witte snorveer onder het oog door naar beneden. Snavel en poten zijn helderrood, met een gele huidlap aan de mondhoek. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn bruiner, met een donkere snavel, en hebben nog geen of een korte snorveer.

Verwarrings­soorten

De noddy Anous stolidus is bruin met een witachtige kruin, een zwarte snavel, zwarte poten en een wigvormige staart, zonder witte snorveer. De witkapnoddy Anous minutus is zwartbruin met een witte kap en een dunne zwarte snavel. Geen enkele andere stern in het gidsgebied combineert donkergrijs verenkleed met een rode snavel en witte snorveren.

Leefgebied

Kustwater en rotskusten, havens, pieren en eilandjes. Vist door met een korte stootduik of al vliegend vlak boven het water prooi op te pikken, vaak samen met aalscholvers, pelikanen en zeezoogdieren die scholen vis naar het oppervlak drijven. In het broedgebied broedt de soort in holten en spleten van kliffen, op guano-eilanden en zelfs in havenconstructies.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In Panama verspreide gevallen sinds 1983 langs de Pacifische kust, onder meer in de provincies Panamá, Veraguas, Los Santos en Chiriquí; in Costa Rica gevallen in de provincie Puntarenas; in 2019 ook een melding uit het departement Escuintla in Guatemala. De meeste vogels werden van mei tot september gezien. Buiten het gidsgebied broedt de soort langs de kust van Peru en Chili, en is ze ook in Ecuador te zien.

Hoe en wanneer kijken

Pieren, havens en rotskusten langs de Pacifische kust van Panama en Costa Rica zijn de plek om op deze soort te letten, vooral in jaren waarin incasterns verder noordwaarts verschijnen dan gebruikelijk. De donkergrijze vogel met rode snavel en witte snor is niet te verwarren.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De populatie schommelt sterk met de voedselvoorraad in de Humboldtstroom, die in El Niño-jaren instort. Verstoring en het afgraven van guano op broedeilanden, ingevoerde roofdieren en concurrentie met de visserij op ansjovis vormen verdere bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Larosterna inca | (Lesson & Garnot, 1827)

Lesson & Garnot beschreef de soort in 1827 als Sterna Inca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Larosterna werd in 1852 ingevoerd door Blyth. Larosterna combineert de geslachtsnamen Larus 'meeuw' en Sterna 'stern': een 'meeuwstern'. inca verwijst naar de Inca's, naar het voorkomen langs de kust van Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lima in Peru.