Koningsral | Rallus elegans

Geluid

Een reeks luide, gelijkmatige knorrende tonen, kek-kek-kek-kek of djup-djup-djup, lager en trager dan bij de klapperral en minder versnellend. Daarnaast korte grommende en klikkende roepen, vooral in de schemering en 's nachts.

Herkenning

38–48 cm; het mannetje is groter dan het vrouwtje. De snavel is lang, iets naar beneden gebogen en bruinachtig met een oranjegele basis van de ondersnavel. De bovendelen zijn bruin met zwartachtige veercentra en roestbruine randen, wat een duidelijk gestreept patroon geeft. Wang grijsbruin, keel wit, een smalle lichte wenkbrauwstreep. Hals en borst zijn warm kaneel- tot roestbruin. Flanken en buik zijn zwart met scherpe witte dwarsbanden; de onderstaart is wit. De poten zijn grijsbruin tot oranjeachtig. Jonge vogels zijn donkerder en vager getekend. Loopt behoedzaam door dichte vegetatie en vliegt zelden, met hangende poten.

Verwarrings­soorten

De klapperral Rallus crepitans is gemiddeld kleiner en grijzer, met grijze wangen, een vale borst en minder contrastrijke bovendelen, en leeft vrijwel alleen in mangrove en zoute moerassen. Waar beide in brakke moerassen samenkomen, kunnen tussenvormen voorkomen. De mexicaanse ral Rallus tenuirostris van de moerassen op de centrale hoogvlakte lijkt sterk op de koningsral, maar heeft een dunnere snavel en leeft in het binnenland. De virginiaral Rallus limicola heeft een vergelijkbaar kleurpatroon, maar is veel kleiner, met een grijze wang en een roodachtige snavel.

Leefgebied

Zoetwater- en licht brakke moerassen met lisdodde, zegge, riet en biezen, overstroomde graslanden en de randen van lagunes en rivierdelta's in het laagland; elders in het verspreidingsgebied ook rijstvelden. Foerageert in ondiep water en aan de rand van de vegetatie op kreeftachtigen, waterinsecten, kleine vissen, kikkers en zaden. Het nest is een kom van plantenmateriaal, verborgen in dichte vegetatie boven het water.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen schaars en plaatselijk in de kustmoerassen van Veracruz, vooral rond Tecolutla en in de moerassen van Alvarado en de benedenloop van de Papaloapan; er zijn waarnemingen uit verschillende maanden van het jaar. Of het daar om een vaste broedpopulatie gaat of deels om wintergasten uit het noorden, is niet goed bekend. Meldingen uit het binnenland van Mexico zijn moeilijk van de mexicaanse ral te scheiden. Buiten het gidsgebied in het oosten van de Verenigde Staten, van de Grote Meren tot Florida en de Golfkust, en op Cuba; de noordelijke vogels trekken in de winter naar het zuiden.

• Jaarrond
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

De soort laat zich in het gidsgebied zelden zien. De beste kans bieden de moerassen bij Tecolutla en Alvarado in Veracruz, in de vroege ochtend of de avond, langs dijkjes en wegen waar dichte moerasvegetatie aan open water grenst. Een roepende vogel antwoordt soms op een tweede vogel en laat zich dan even aan de rand van de vegetatie zien.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De soort is in Noord-Amerika sterk achteruitgegaan door het verdwijnen van zoetwatermoerassen. In het gidsgebied is de populatie klein en slecht bekend; de kustmoerassen van Veracruz staan onder druk door ontwatering, omzetting in weiland en vervuiling.

Wetenschappelijke naam

Rallus elegans | Audubon, 1834

Audubon beschreef de soort in 1834 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Rallus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Rallus is de naam die Engelse vogelkundigen als Willughby en Albin al vóór Linnaeus voor de waterral gebruikten; de precieze herkomst van het woord is onzeker. elegans is Latijn voor 'sierlijk, fraai', naar het warm gekleurde verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Charleston, South Carolina.