Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Kuifbobwhite

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae

Kuifbobwhite | Colinus cristatus

Crested Bobwhite | Colín crestudo

De kuifbobwhite is een kleine kwartel van Zuid-Amerika die in het gidsgebied alleen in Panama voorkomt, in de open savannen en het weiland van de Pacifische kant. Het mannetje heeft een lange, spitse, lichte kuif. Groepjes lopen vaak in het open over wegbermen en paden.

Kuifbobwhite (Colinus cristatus)
Foto: Daisyree Bakker — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje roept in de broedtijd een snel, schor kwoit-bob-wiet of een tweelettergrepig o-wiet, vaak vanaf een paal, lage struik of termietenheuvel. Groepjes houden contact met zachte roepjes.

Luister: ZangXC1092386

Opname: Jelle Scharringa — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

18–22 cm, rond en kortstaartig, met een spitse kuif. De bovendelen zijn bruin, met grijze, zwarte en lichte vlekken. De onderdelen zijn roodbruin tot okerkleurig, dicht bezet met witte en zwarte vlekjes. Het mannetje heeft een lichte, roomwitte tot okerkleurige kuif en voorkop en een sterk getekende kop met een lichte wenkbrauwstreep en keel; het vrouwtje heeft een kortere, bruinere kuif en is doffer getekend. In Panama leeft de ondersoort C. c. panamensis.

Verwarrings­soorten

In Panama is er geen andere bobwhite. De vlekbuikbobwhite Colinus leucopogon leeft verder noordelijk, van Guatemala tot Costa Rica, en heeft een korter kuifje. Tandkwartels zoals de gemarmerde tandkwartel Odontophorus gujanensis en de langpootkwartel Rhynchortyx cinctus leven in bos en niet in open land.

Leefgebied

Open grasland en savanne met verspreide struiken, weiland, akkerranden, wegbermen en braakland in het laagland, tot ongeveer 1500 m. Leeft in paren of groepjes op de grond en eet zaden, scheuten en insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen in Panama, in de Pacifische laaglanden en lage heuvels van Chiriquí oostwaarts over Veraguas, Herrera, Los Santos en Coclé tot het westen van de provincie Panamá. Buiten het gidsgebied in het noorden van Zuid-Amerika, in Colombia, Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië, en op Aruba en Curaçao.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het open veeteeltland en de savannen van Coclé, Herrera en Los Santos, bijvoorbeeld langs de Interamericana bij Aguadulce en rond Chitré, vooral vroeg in de ochtend wanneer de mannetjes roepen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In het open land van Pacifisch Panama algemeen; de soort profiteert van het omzetten van bos in weiland.

Wetenschappelijke naam

Colinus cristatus | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Tetrao cristatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Colinus werd in 1820 ingevoerd door Goldfuss. Colinus gaat terug op het Nahuatl zōlin, 'kwartel'. cristatus is Latijn voor 'gekuifd', naar de opvallende kuif. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Curaçao.