Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Maskertityra

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Maskertityra | Tityra semifasciata

Masked Tityra | Titira enmascarada

De maskertityra is een gedrongen, lichtgrijze vogel met zwarte vleugels en rode naakte huid rond het oog en aan de snavelbasis. Hij zit vaak opvallend op kale takken boven het bos en laat een nasaal, knorrend geluid horen. Het is de algemeenste en meest verspreide tityra van het gidsgebied, van Mexico tot Panama.

Maskertityra (Tityra semifasciata)
Foto: seabamirum — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Nasale, knorrende of kwakende geluiden, zoals zzrt of kwert, vaak dubbel, ook in de vlucht; doet aan een kikker denken.

Luister: ZangXC953346

Opname: Ricardo José Mitidieri — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

20–22 cm. Mannetje zilverachtig lichtgrijs boven en bijna wit onder, met een zwart voorhoofd en een zwart masker rond het oog. Rond het oog en aan de basis van de snavel naakte rode huid; snavel rood met een zwarte punt. Vleugels zwart; staart grijs met een brede zwarte band en een lichte eindzoom. Het vrouwtje heeft een bruingrijze kop en rug zonder zwart masker, maar dezelfde rode huid en snavel.

Verwarrings­soorten

De zwartkruintityra Tityra inquisitor is kleiner, heeft een geheel zwarte snavel zonder rode huid en een zwarte kruin zonder masker. Witte cotinga's, zoals de sneeuwcotinga Carpodectes nitidus, zijn witter en missen de zwarte vleugels en de rode huid.

Leefgebied

Bosranden, open plekken en halfopen land met hoge, vaak dode bomen in vochtig en droog bos, ook secundair bos, plantages en weiland met verspreide bomen, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Eet vooral vruchten en daarnaast grote insecten. Broedt in een holte hoog in een dode boom, vaak een oude spechtenholte.

Verspreiding en trek

Aan de Pacifische kant vanaf het zuiden van Sonora en aan de Caribische kant vanaf het zuiden van Tamaulipas door het zuiden van Mexico en heel Midden-Amerika tot Panama. Buiten het gidsgebied wijd verspreid in Zuid-Amerika, tot in Bolivia en Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Een van de gemakkelijkst te vinden vogels van bosranden: speur kale boomtoppen af naar een grijswitte vogel met rood gezicht. Het knorrende zzrt verraadt vaak een paartje.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen en verdraagt veel verstoring, zolang er hoge bomen met nestholten blijven staan.

Wetenschappelijke naam

Tityra semifasciata | (Spix, 1825)

Spix beschreef de soort in 1825 als Pachyrhynchus semifasciatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tityra werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. Tityra verwijst vermoedelijk naar de tituroi, de saters uit het gevolg van Pan en Bacchus, naar het luidruchtige, twistzieke gedrag; de herkomst is niet eenduidig. semifasciata is Latijn, van semi- 'half' en fasciatus 'gebandeerd', naar de zwarte band over het eind van de staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pará, Brazilië.