Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Mexicaanse eend

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Eend- en hoendervogels Galloanserae

Mexicaanse eend | Anas diazi

Mexican Duck | Pato mexicano

De Mexicaanse eend is een donkere, bruine verwant van de wilde eend, waarbij ook het mannetje een vrouwtjesachtig kleed draagt. Vrijwel de hele wereldpopulatie leeft in Mexico, vooral op de droge hoogvlakte, met een klein deel in het zuidwesten van de Verenigde Staten. Hij werd lang als ondersoort van de wilde eend behandeld en is pas sinds kort weer als aparte soort erkend.

Mexicaanse eend (Anas diazi)
Foto: Bernard DUPONT from FRANCE — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Als de wilde eend: het vrouwtje laat een luid, afdalend kwak-kwak-kwak horen, het mannetje een zacht, rasperig rèb.

Luister: VluchtroepXC1029617

Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

45–55 cm, iets kleiner dan de wilde eend. Beide seksen zijn donker gevlekt bruin, met een lichtere, fijn gestreepte kop en hals, een donkere kruin en oogstreep en een donkerbruine staart zonder wit. Het mannetje heeft een effen olijfgele snavel en een iets warmer, kaneelkleurig getinte borst; het vrouwtje een oranje snavel met een donker zadel en een wat lichtere, geelbruine tint. De spiegel is blauw tot groenblauw, met een witte achterrand en een smallere witte voorrand. In de vlucht steken de witte ondervleugels af tegen het donkere lichaam.

Verwarrings­soorten

Het vrouwtje van de wilde eend Anas platyrhynchos is lichter, met een witachtige staart en bredere witte randen langs de spiegel; mannetjes van de wilde eend hebben een groene kop. In het noorden van Mexico zijn kruisingen tussen beide soorten talrijk; vogels met wat groen op de kop of krullende staartveren zijn meestal hybriden. De gevlekte eend Anas fulvigula, alleen aan de kust van Tamaulipas, heeft een effen lichte kop zonder strepen, een zwart vlekje bij de snavelbasis en geen witte voorrand aan de spiegel.

Leefgebied

Zoetwatermoerassen, ondiepe meren, stuwmeren, veedrinkpoelen, rivieren en tijdelijke plassen op de hoogvlakte, en zoutmeren en geïrrigeerde akkers in de buurt. Broedt vooral in de zomerse regentijd, wanneer tijdelijke wetlands vollopen; het nest ligt op de grond in dichte begroeiing bij het water. Eet zaden, waterplanten en ongewervelden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Op de hoogvlakte van Mexico, van Sonora, Chihuahua en Coahuila zuidwaarts door Durango, Zacatecas, San Luis Potosí, Aguascalientes, Jalisco, Guanajuato en Michoacán tot de staat Mexico, Puebla en Tlaxcala, plaatselijk tot Guerrero, Oaxaca en Veracruz. Ook in Nuevo León, Tamaulipas en Sinaloa. Buiten het gidsgebied alleen in het zuidwesten van de Verenigde Staten, in Arizona, New Mexico en het westen van Texas.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op de meren en moerassen van de hoogvlakte, zoals rond Mexico-Stad, in de Bajío en in de lagunes van Chihuahua en Durango. In de winter, wanneer er ook wilde eenden en hybriden zijn, zijn de donkere staart en de olijfgele snavel van het mannetje de beste kenmerken.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort; de IUCN rekent hem tot de wilde eend. De soort is plaatselijk gewoon, maar wordt bedreigd door kruising met wilde en vooral verwilderde wilde eenden, door het verdwijnen van wetlands op de hoogvlakte en door jacht.

Wetenschappelijke naam

Anas diazi | Ridgway, 1886

Ridgway beschreef de soort in 1886 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Anas werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Anas is het Latijnse woord voor 'eend'. diazi eert de Mexicaanse ingenieur en geograaf Agustín Díaz (1829–1893), hoofd van de Mexicaanse geografische verkenningscommissie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Isidro, Puebla, Mexico.