Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Mexicaanse kuiftiran
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Mexicaanse kuiftiran | Xenotriccus mexicanus
Pileated Flycatcher | Mosquero del Balsas
De mexicaanse kuiftiran is een kleine, grijsbruine tiran met een lange, puntige kuif, die alleen in het zuidwesten van Mexico voorkomt. Hij leeft verborgen in dicht doornstruweel en droogbos en wordt vaker gehoord dan gezien.
Geluid
Korte, droge roepjes en een eenvoudige, herhaalde zang; weinig bekend.
Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm, met een lange, puntige kuif die vaak rechtop staat. Kop en bovendelen grijsbruin tot olijfbruin, met een smalle witte oogring. Vleugels donker met twee lichte, okerachtige vleugelstrepen. Keel en borst grijsachtig, buik lichtgeel. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Feetirannen Empidonax hebben geen lange kuif. De noordelijke kuiftiran Mitrephanes phaeocercus is kleiner, okerkleurig van onder en leeft in vochtiger bergbos. De grijskeeltiran Myiarchus cinerascens en verwante soorten zijn groter, met roestbruin in vleugels en staart.
Leefgebied
Dicht doornstruweel, de struiklaag van droogbos en begroeide ravijnen en droge rivierdalen in heuvelland. Jaagt laag in dichte vegetatie op insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Alleen in het gidsgebied, waar hij endemisch is voor het zuidwesten van Mexico: vooral het stroomgebied van de Río Balsas (onder meer Morelos, Guerrero en Michoacán) en aangrenzende delen van Puebla en Oaxaca.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Schaars en verborgen; het meest kans geven dichte struiken in droge ravijnen in Morelos en Guerrero, vooral in de broedtijd wanneer de vogels roepen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd volgens de wereldwijde beoordeling, maar met een klein verspreidingsgebied en gevoelig voor het kappen en afbranden van droogbos en doornstruweel.
Wetenschappelijke naam
Xenotriccus mexicanus | (Zimmer, 1938)
Zimmer beschreef de soort in 1938 als Aechmolophus mexicanus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Xenotriccus werd in 1927 ingevoerd door Dwight & Griscom. Xenotriccus is Grieks, van xenos 'vreemdeling' en trikkos 'klein vogeltje', in de vogelkunde gebruikt voor tirannen: 'vreemde tiran', naar de afwijkende plaats binnen de familie. mexicanus is Latijn voor 'Mexicaans', naar Mexico, waar de soort werd ontdekt. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cuernavaca, Morelos, Mexico.