Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Says phoebe
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Says phoebe | Sayornis saya
Say's Phoebe | Mosquero llanero
De says phoebe is een middelgrote, grijsbruine tiran van droog, open land, met een kaneelkleurige buik en een zwarte staart. Hij zit laag op een struik, paal of muur, wipt met de staart en vangt insecten in korte vluchten. In het gidsgebied broedt hij in het noorden en midden van Mexico; in de winter komen er vogels uit het noorden bij.
Geluid
Een klagend, aflopend gefloten pie-ur; de zang combineert dit met een schor pit-sirr.
Opname: Patrick J. Blake — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
17–18 cm, met een dunne zwarte snavel. Bovendelen grijsbruin, kop iets donkerder, vleugels donkerder bruin met vage lichte vleugelstrepen. Staart zwart. Keel en borst lichtgrijs tot grijsbruin, buik en onderstaartdekveren kaneel- tot roestkleurig. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Het vrouwtje van de rode tiran Pyrocephalus rubinus is kleiner, met een gestreepte borst en een zalmroze buik. De phoebe Sayornis phoebe (wintergast in het oosten) is witachtig van onder zonder kaneelkleur. De zwarte phoebe Sayornis nigricans is zwart met een witte buik.
Leefgebied
Droog, open land: woestijn, halfwoestijn, droge graslanden, akkerranden, ranches en boerenerven, dorpen en rotsige ravijnen. Wipt met de staart vanaf een lage uitkijkpost en vangt insecten in de lucht of van de grond, ook al biddend. Nestelt op een richel in een rotswand, onder een brug of in een gebouw.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Broedt van Alaska en het westen van Canada via het westen van de Verenigde Staten tot in het noorden en midden van Mexico, ook in Baja California. In de winter trekken noordelijke vogels naar het zuiden; dan is hij in het gidsgebied wijder verspreid, zuidelijk tot in het zuiden van Mexico.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Algemeen op boerenerven en langs hekken in de droge gebieden van het noorden van Mexico; de kaneelkleurige buik en het staartwippen zijn kenmerkend.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen en wijdverspreid; profiteert van gebouwen en bruggen als nestplaats.
Wetenschappelijke naam
Sayornis saya | (Bonaparte, 1825)
Bonaparte beschreef de soort in 1825 als Muscicapa saya; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sayornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. Sayornis verwijst naar de Amerikaanse natuuronderzoeker Thomas Say (1787–1834), via Bonapartes Muscicapa saya, met Grieks ornis 'vogel': 'Says vogel'. saya eert de Amerikaanse natuuronderzoeker Thomas Say (1787–1834), die de soort tijdens de expeditie van Long naar de Rocky Mountains verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Arkansas River bij Pueblo, Colorado.