Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Patagonische purperzwaluw
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Patagonische purperzwaluw | Progne elegans
Southern Martin | Golondrina sureña
De patagonische purperzwaluw broedt in het zuiden van Zuid-Amerika en trekt in de zuidelijke winter naar het noorden. In het gidsgebied is hij een zeer zeldzame dwaalgast. Mannetjes zijn in het veld nauwelijks te onderscheiden van die van de purperzwaluw, zodat waarnemingen goede documentatie vereisen.
Geluid
Roepen zijn een laag, keelachtig gekwetter, vergelijkbaar met dat van andere purperzwaluwen.
Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
17–20 cm, met lange, brede vleugels en een diep gevorkte staart. Het mannetje is geheel glanzend blauwzwart. Het vrouwtje heeft donkere, iets glanzende bovendelen en donker grijsbruine onderdelen met lichte veerranden, waardoor de buik geschubd lijkt; ze mist de lichte kraag in de nek.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de purperzwaluw Progne subis is in het veld vrijwel gelijk; het vrouwtje van die soort heeft een lichtere keel, een grijze band in de nek en een lichtere, vaak witachtige buik. De grijsborstpurperzwaluw Progne chalybea heeft bij beide geslachten een witte buik. De sinaloapurperzwaluw Progne sinaloae heeft bij het mannetje een witte buik.
Leefgebied
Buiten het broedgebied boven open terrein, rivieren, meren en dorpen, vaak samen met andere purperzwaluwen. Jaagt in de lucht op grotere vliegende insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Broedt in Argentinië en het zuiden van Bolivia en trekt in de zuidelijke winter noordwaarts tot in het Amazonebekken. In het gidsgebied alleen als dwaalgast; de weinige meldingen komen vrijwel alle uit Panama.
Hoe en wanneer kijken
Groepen purperzwaluwen boven open terrein in Panama verdienen buiten het seizoen van de purperzwaluw een tweede blik; vrouwtjes met een geheel donkere, geschubde onderzijde vallen het meest op.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. In het gidsgebied een uitzonderlijke gast; meldingen kunnen het best met foto's worden vastgelegd.
Wetenschappelijke naam
Progne elegans | Baird, 1865
Baird beschreef de soort in 1865 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Progne werd in 1826 ingevoerd door Boie. Progne (ook Procne) is de dochter van koning Pandion van Athene uit de Griekse mythe, die in een zwaluw werd veranderd; in het Latijn ook een woord voor 'zwaluw'. elegans is Latijn voor 'sierlijk, fraai'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Bermejo, Argentinië.