Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Prairiebuizerd
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Havikachtigen en uilen Hieraves
Prairiebuizerd | Buteo swainsoni
Swainson's Hawk | Aguililla de Swainson
De prairiebuizerd is een slanke buizerd met lange, spitse vleugels die broedt op de graslanden en in de halfwoestijn van het westen van Noord-Amerika en de winter doorbrengt op de pampa’s van Argentinië. Vrijwel de hele wereldpopulatie trekt twee keer per jaar door het gidsgebied, in zwermen van honderden tot duizenden vogels die samen op thermiek omhoog cirkelen. In het noorden van Mexico is hij daarnaast een zomergast die er broedt.
Geluid
Een lang, hoog en dun gefloten kriiiieeeh, iets zwakker en minder schor dan dat van de roodstaartbuizerd; vooral bij het nest te horen, op de trek meestal stil.
Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
48–56 cm, met lange, vrij spitse vleugels en een middellange staart. De lichte vorm heeft een donkerbruine borstband onder een witte keel en een wit vlekje boven de snavel, een witte of lichte buik en bruine bovendelen. Kenmerkend in de vlucht is de tweekleurige ondervleugel: lichte dekveren en donkergrijze slagpennen. De staart is grijs met smalle donkere banden en een bredere donkere eindband. Er zijn ook roodbruine en geheel donkerbruine vogels, met alle overgangen; ook die hebben donkere slagpennen. Jonge vogels zijn lichter, met donkere vlekken op borst en flanken en een lichte kop met een donkere streep achter het oog. Zweeft met de vleugels in een lichte V. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk; het vrouwtje is iets groter.
Verwarringssoorten
De roodstaartbuizerd Buteo jamaicensis is forser, met bredere vleugels, een lichte ondervleugel met een donkere streep langs de voorrand en bij volwassen vogels een roodbruine staart. De breedvleugelbuizerd Buteo platypterus trekt in dezelfde zwermen mee maar is kleiner en gedrongener, met een witte ondervleugel met een donkere rand en een staart met brede witte banden. De lichte vorm van de kortstaartbuizerd Buteo brachyurus is kleiner, met een witte borst en lichte slagpennen. De bandstaartbuizerd Buteo albonotatus lijkt op donkere prairiebuizerds, maar heeft zwarte dekveren en lichte slagpennen en zweeft wiebelend als een kalkoengier.
Leefgebied
Halfwoestijngrasland, open vlaktes in de Chihuahuawoestijn en de Sonorawoestijn met verspreide bomen of yucca’s, akkers en weiland; nestelt in een losse boom, een rij bomen langs een akker of een hoge yucca. Op de trek boven allerlei open en half open land, ook boven kustvlaktes en tussen bergketens. Eet in de broedtijd vooral knaagdieren; op de trek en in de winter grotendeels sprinkhanen en andere grote insecten, die hij ook lopend op een pas geploegde akker verzamelt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Broedt in het noorden van Mexico, in Baja California, Sonora, Chihuahua, Coahuila, Nuevo León, Durango en Zacatecas en plaatselijk in Tamaulipas. Op de doortrek trekken vrijwel alle vogels uit Noord-Amerika door het gidsgebied: in het najaar, vooral in oktober, langs de Golfkust van Tamaulipas en Veracruz, dan door Midden-Amerika over de Caribische en de Pacifische kant naar Panama en verder naar Zuid-Amerika; in het voorjaar, in maart en april, langs dezelfde route terug. De doortrek is zichtbaar in alle landen van Mexico tot Panama. In de winter blijven kleine aantallen achter, vooral in het westen van Mexico (Nayarit, Jalisco, Michoacán, Baja California Sur) en verspreid in Midden-Amerika, onder meer in het noordwesten van Costa Rica. Buiten het gidsgebied broedend van het zuidwesten van Canada en het westen van de Verenigde Staten tot Alaska en overwinterend in Argentinië en omliggende landen.
- Zomergast (ca. apr–sep)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Van eind september tot begin november trekken bij Cardel en Chichicaxtle in Veracruz op sommige dagen tienduizenden prairiebuizerds over, vaak samen met kalkoengieren en breedvleugelbuizerds, vooral in de loop van de ochtend en vroege middag. Ook boven de Talamanca-kust van Costa Rica en boven Panama-Stad zijn in oktober grote zwermen te zien. In de zomer zitten broedvogels op palen en losse bomen langs wegen door het grasland van Chihuahua en Sonora.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Halverwege de jaren negentig stierven in Argentinië tienduizenden overwinterende vogels door insecticiden op akkers; sinds het gebruik van die middelen is beperkt, is de populatie hersteld. Kwetsbaar voor het omzetten van grasland in akkerland, zowel in het broedgebied als in het overwinteringsgebied.
Wetenschappelijke naam
Buteo swainsoni | Bonaparte, 1838
Bonaparte beschreef de soort in 1838 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Buteo werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. Buteo is het Latijnse woord voor een buizerd. swainsoni eert de Engelse natuuronderzoeker en illustrator William Swainson (1789–1855). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noord-Amerika (niet nader bepaald).