Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Roodstaartbuizerd

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Havikachtigen en uilen Hieraves

Roodstaartbuizerd | Buteo jamaicensis

Red-tailed Hawk | Aguililla cola roja

De roodstaartbuizerd is een forse, brede buizerd die vanaf een paal, een losse boom of een rotspunt over open land uitkijkt en volwassen herkenbaar is aan zijn roodbruine staart. In het gidsgebied leven verschillende standvogelondersoorten, van de woestijnen van het noorden van Mexico tot de berggraslanden van Costa Rica en het westen van Panama. In de winter komen daar vogels uit Canada en de Verenigde Staten bij.

Roodstaartbuizerd (Buteo jamaicensis)
Foto: lwolfartist — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een schor, aflopend gekrijs kiiieeerrr, vaak in de vlucht boven het territorium; daarnaast korte, klagende roepjes bij het nest.

Luister: ZangXC1090861

Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

45–65 cm, met brede, ronde vleugels en een korte, brede staart. De volwassen vogel is donkerbruin van boven, vaak met lichte vlekken op de schouders, en licht van onderen met een band van donkere strepen over de buik. De staart is van boven roodbruin, van onderen roze. In de vlucht heeft de lichte ondervleugel een donkere streep langs de voorrand en een donkere vlek bij de pols. Jonge vogels hebben een bruine staart met smalle donkere banden en een lichter vlak in de handpennen. De vogels verschillen sterk per ondersoort: in de hooglanden van Costa Rica en Panama zijn ze warm roodbruin aan borst, buik en ondervleugel, in Chiapas en noordelijk Midden-Amerika vaak donker, en onder de wintergasten komen ook geheel donkerbruine en zeer lichte vogels voor. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk; het vrouwtje is groter.

Verwarrings­soorten

De prairiebuizerd Buteo swainsoni is slanker, met spitsere vleugels, donkere slagpennen en een grijze staart. De rosse ruigpootbuizerd Buteo regalis, in de winter in het noorden van Mexico, is groter, met roodbruine schouders en poten, een witte ondervleugel zonder donkere voorrand en een lichte staart. De witstaartbuizerd Geranoaetus albicaudatus heeft een witte staart met een zwarte eindband en grijze bovendelen. De roodschouderbuizerd Buteo lineatus is kleiner, met roodbruin gebandeerde onderdelen en een zwarte staart met smalle witte banden. Jonge vogels kunnen lijken op jonge woestijnbuizerds Parabuteo unicinctus, die een langere staart met een witte basis hebben.

Leefgebied

Open en half open land met verspreide bomen, rotsen of palen: pijn-eikenbos en eikenbos met open plekken, berggraslanden, woestijn en halfwoestijn, weiland en akkers, ook langs wegen en aan de rand van steden; van zeeniveau tot boven 3000 meter, in Midden-Amerika vooral in de hooglanden. Wintergasten ook in open laagland. Jaagt vanaf een uitkijkpost of vanuit de wiekende vlucht op knaagdieren, konijnen, reptielen en vogels. Nestelt hoog in een boom, op een rots of op een hoogspanningsmast.

Verspreiding en trek

Standvogel van Baja California en Sonora tot Tamaulipas en zuidwaarts door de hooglanden van Mexico tot Oaxaca en Chiapas, ook op de eilanden Socorro en de Islas Marías; verder in de hooglanden van Guatemala, El Salvador, Honduras en Nicaragua, en in Costa Rica en het westen van Panama (Chiriquí). In het laagland van het zuiden van Mexico en Midden-Amerika schaars. Van oktober tot april komen er wintergasten uit Noord-Amerika bij, vooral in het noorden en midden van Mexico, in kleinere aantallen tot in Guatemala, Belize en Honduras. Buiten het gidsgebied broedend van Alaska en Canada tot de Verenigde Staten en op enkele eilanden in het Caribisch gebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De gemakkelijkst te zien buizerd van het gidsgebied: in het noorden en op de hoogvlakte van Mexico zit hij langs vrijwel elke weg door open land op palen en hoogspanningsmasten, vooral van november tot februari. In Costa Rica cirkelen roodbruine standvogels boven de berggraslanden rond de Cerro de la Muerte en boven de hellingen van de vulkanen Irazú en Poás.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Verdraagt ontboste en bebouwde streken goed en is in Noord-Amerika en Mexico talrijk. De ondersoort van het eiland Socorro is klein in aantal.

Wetenschappelijke naam

Buteo jamaicensis | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Falco jamaicensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Buteo werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. Buteo is het Latijnse woord voor een buizerd. jamaicensis betekent 'van Jamaica', waar het type vandaan kwam. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Jamaica.