Alle soorten › Steltloperachtigen › Alken › Scripps' alk

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Kraanvogels en steltlopers Gruimorphae

Scripps' alk | Synthliboramphus scrippsi

Scripps's Murrelet | Mérgulo de Scripps

De scripps' alk is een klein zwart-wit alkje van de eilanden voor Zuid-Californië en het noorden van Baja California. De kuikens verlaten het nest één tot twee dagen na het uitkomen en springen 's nachts in zee, waarna ze met de ouders het open water op zwemmen. Tot 2012 werd de soort samen met de xantus' alk als één soort beschouwd.

Scripps' alk (Synthliboramphus scrippsi)
Foto: Greg Schechter from San Francisco, USA — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee meestal stil. Bij de kolonie 's nachts een snelle reeks hoge, gelijke sie-tonen en korte tsjip-roepjes tussen partners.

Luister: RoepXC950134

Opname: Matthew L. Brady — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

23–25 cm, klein, met een klein hoofd, een dunne, spitse zwarte snavel en blauwgrijze poten. Zwart van boven, in vers kleed met een blauwgrijze glans die later in het seizoen bruiniger wordt, en helderwit van onder. Het zwart van de kap loopt tot op ooghoogte, zodat het oog in het zwart ligt, met een dun wit sikkeltje boven en onder het oog. De ondervleugel is helderwit. Man en vrouw zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De xantus' alk Synthliboramphus hypoleucus heeft meer wit vóór en boven het oog, zodat het oog in een wit veld staat. De craveri's alk Synthliboramphus craveri heeft een grauwe ondervleugel, een iets langere snavel, een donkere halve kraag op de borstzijden en zwart dat tot onder het oog doorloopt. De cassins alk Ptychoramphus aleuticus is egaal grijs met een licht oog.

Leefgebied

Broedt op eilanden met kliffen en rotshellingen, in spleten, holen onder rotsblokken en onder dichte struiken. Zoekt voedsel op zee boven het continentaal plat en daarbuiten, meestal in paartjes. Duikt naar kleine scholvis zoals ansjovis en naar larven van vis.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied broedvogel op eilanden voor de Pacifische kust van het noorden van Baja California, van de Coronado-eilanden via Todos Santos en San Jerónimo tot de San Benito-eilanden, en in de broedtijd op zee rond die eilanden. Na de broedtijd trekt een deel noordwaarts tot voor Californië en verder. Buiten het gidsgebied broedt de soort op de Channel Islands voor Zuid-Californië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Pelagische tochten naar de Coronado-eilanden of Todos Santos in maart tot mei geven de beste kans; paartjes drijven dan rond de eilanden en vliegen laag weg, waarbij de witte ondervleugel zichtbaar wordt.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De populatie is klein, beperkt tot een klein aantal eilanden en gaat achteruit. Ingevoerde ratten, katten en hertmuizen roven eieren en vogels; olie van de scheepvaart en verstoring door kunstlicht zijn andere bedreigingen. Op verschillende eilanden aan beide zijden van de grens zijn ingevoerde roofdieren verwijderd, waarna het broedsucces is toegenomen.

Wetenschappelijke naam

Synthliboramphus scrippsi | (Green & Arnold, 1939)

Green & Arnold beschreef de soort in 1939 als Endomychura hypoleuca scrippsi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Synthliboramphus werd in 1837 ingevoerd door Brandt. Synthliboramphus is Grieks, van sunthlibō 'samendrukken' en rhamphos 'snavel', naar de korte, zijdelings samengedrukte snavel. scrippsi eert de familie Scripps; Jobling noemt zowel Ellen Browning Scripps (1836–1932), stichter van het Scripps Institution of Oceanography, als krantenuitgever Robert Paine Scripps (1895–1938). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Anacapa (Kanaaleilanden), Californië, VS.