Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Townsends zanger
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Townsends zanger | Setophaga townsendi
Townsend's Warbler | Chipe negroamarillo
Townsends zanger is een kleine zanger met een donkere, geel omrande wangvlek, een gele borst en, bij het mannetje, een zwarte keel. Hij broedt in naaldbos in het noordwesten van Noord-Amerika en is in het gidsgebied een algemene wintergast in het bergbos van Mexico, in kleinere aantallen zuidwaarts tot Nicaragua.
Geluid
De zang is een zoemende, stijgende reeks, ongeveer wiezie wiezie wiezie tswie; in het gidsgebied vooral in het voorjaar te horen. De roep is een scherp tsik.
Opname: Paul Marvin — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm. Kop met een donkere wangvlek, bij het mannetje zwart en bij het vrouwtje olijfgroen, omrand door een gele wenkbrauwstreep en een gele band onder de wang. Kruin donker, rug olijfgroen met zwarte vlekken, twee witte vleugelstrepen. Het mannetje heeft een zwarte keel en bovenborst; bij het vrouwtje en jonge vogels is de keel geel. Borst geel met zwarte strepen op de flanken, buik en onderstaartdekveren wit.
Verwarringssoorten
De heremietzanger Setophaga occidentalis heeft een geheel gele kop zonder wangvlek, een grijze rug en een witte borst; kruisingen met tussenvormen komen voor. De gele zwartkeelzanger Setophaga virens heeft een olijfgroene, niet zwart omrande wangvlek, een witte borst en een ongevlekte rug. De grijze zwartkeelzanger Setophaga nigrescens heeft dezelfde koptekening in zwart-wit, zonder geel.
Leefgebied
In de winter pijn-eikenbos, eikenbos, naaldbos en nevelwoud in de bergen, vooral van ongeveer 1000 tot 3500 m; in het noordwesten van Mexico ook lager, in chaparral, parken en tuinen. Zoekt in de middelste en hoge lagen naar insecten en reist mee in gemengde groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Broedt van Alaska tot Oregon, Idaho en Montana. Overwintert langs de Pacifische kust van de Verenigde Staten en in de bergen van Mexico, van Sonora en Chihuahua zuidwaarts door Guatemala, El Salvador en Honduras tot Nicaragua; zeldzaam in Costa Rica. Op doortrek ook in het noorden van Mexico. Op de verspreidingskaart duiden vlakken met jaarrond voorkomen in het noorden van het gidsgebied op elkaar overlappende waarnemingen van wintergasten en doortrekkers; de soort broedt niet in het gidsgebied.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In de winter een van de meest voorkomende zangers in gemengde groepen in het pijn-eikenbos van de Mexicaanse bergen, bijvoorbeeld rond Mexico-Stad en in Oaxaca en Chiapas.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd (LC). Algemeen en wijdverbreid; de broedpopulatie lijkt stabiel.
Wetenschappelijke naam
Setophaga townsendi | (Townsend, 1837)
Townsend beschreef de soort in 1837 als Sylvia townsendi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Setophaga werd in 1827 ingevoerd door Swainson. Setophaga is Grieks, van sēs, sētos 'mot' en -phagos 'etend': 'motteneter'. townsendi eert de Amerikaanse natuuronderzoeker John Kirk Townsend (1809–1851), die de soort aan de Columbia verzamelde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Fort Vancouver aan de Columbia, Washington (VS).