Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Veery

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Veery | Catharus fuscescens

Veery | Zorzal rojizo

De veery is een slanke, warm roodbruine lijster met slechts vage vlekken op de borst. Ze broedt in vochtig loofbos in Canada en het noorden van de Verenigde Staten en overwintert in het zuiden van het Amazonebekken in Brazilië. In het gidsgebied is ze uitsluitend doortrekker, in het najaar talrijker dan in het voorjaar.

Veery (Catharus fuscescens)
Foto: Cephas — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

In het gidsgebied meestal stil. De roep is een laag, dalend vie-ur, waaraan de soort haar naam ontleent; daarnaast een zacht woek. De nachtelijke vluchtroep is een hees, dalend vieer. De zang, in het broedgebied, is een reeks dalende, fluitende spiralen.

Luister: ZangXC1022273

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

16–19 cm. Slank, met een korte snavel. Bovendelen egaal warm roodbruin tot kaneelbruin, ook kop en staart; vogels uit het westen van het broedgebied zijn doffer. Oogring vaag grijswit. Keel en borst lichtbruin getint met kleine, vage, roodbruine vlekken; de rest van de onderdelen wit, met grijze flanken. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De dwerglijster Catharus ustulatus is olijfbruiner van boven, heeft een duidelijke okerkleurige bril en donkerder, scherpere borstvlekken. De grijswangdwerglijster Catharus minimus is grijsbruin van boven, met grijze wangen en zwarte borstvlekken. De heremietlijster Catharus guttatus heeft een rossige staart die afsteekt tegen een bruinere rug en donkerder vlekken. De Amerikaanse boslijster Hylocichla mustelina is groter, met grote zwarte vlekken op een witte onderzijde.

Leefgebied

Op de trek in vochtig en droog bos, bosranden, secundair bos, schaduwkoffie, parken en tuinen met bomen, vooral in het laagland en de voetheuvels. Zoekt op de grond naar insecten en andere ongewervelden en eet op de trek veel vruchten.

Verspreiding en trek

Broedt in het zuiden van Canada en het noorden van de Verenigde Staten, zuidwaarts in de Appalachen. Trekt door het oosten van Mexico, het schiereiland Yucatán en de Caribische kant van Midden-Amerika tot Panama; in het najaar steken veel vogels de Golf van Mexico over. Overwintert in het zuiden van het Amazonebekken.

  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het meest gezien in september en oktober in vruchtdragende bomen langs bosranden in de Caribische laaglanden, bijvoorbeeld op het schiereiland Yucatán en in de omgeving van het Panamakanaal. Vaak samen met andere trekkende lijsters.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd (LC). Wijdverbreid, maar het broedbestand neemt al tientallen jaren geleidelijk af. Ontbossing in het overwinteringsgebied en botsingen met verlichte gebouwen tijdens de trek spelen daarbij een rol.

Wetenschappelijke naam

Catharus fuscescens | (Stephens, 1817)

Stephens beschreef de soort in 1817 als Turdus Fuscescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Catharus werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. Catharus komt van het Griekse katharos 'zuiver, schoon'; de naam doelde op het gave verenkleed van de oranjesnavelnachtegaallijster. fuscescens is Latijn voor 'donkerachtig, schemerig', van fuscus 'donker', naar de roodbruine bovendelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pennsylvania, VS.