Alle soorten › Steltloperachtigen › Plevieren › Wilsons plevier
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Kraanvogels en steltlopers Gruimorphae
Wilsons plevier | Anarhynchus wilsonia
Wilson's Plover | Chorlo pico grueso
De wilsons plevier is een middelgrote plevier met een opvallend zware zwarte snavel, een vogel van zandstranden, slikken en lagunes langs beide kusten van het gidsgebied. Langs de Pacifische kust en de Golfkust broedt hij op veel plaatsen; in de winter komen er vogels uit het zuidoosten van de Verenigde Staten bij. Met die zware snavel pakt hij vooral krabben.
Geluid
Een hard, kort wiet of kwip, en een droog, ratelend dididid, vooral bij verstoring.
Opname: Robson Silva e Silva — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
17–20 cm. Een gedrongen plevier met een grote kop en een lange, zware, geheel zwarte snavel. De bovendelen zijn grijsbruin, de onderdelen wit, met een witte halsband en een brede borstband: zwart bij het mannetje in broedkleed, bruin bij het vrouwtje, in winterkleed en bij jonge vogels. Het voorhoofd is wit, met bij het mannetje een zwarte band over de voorkruin; het vrouwtje heeft vaak wat roestbruin op wang en borstband. De poten zijn vleeskleurig tot dof roze. In de vlucht een smalle witte vleugelstreep.
Verwarringssoorten
De Amerikaanse bontbekplevier Charadrius semipalmatus is kleiner en donkerder, met een kort snaveltje met oranje basis en oranje poten. De killdeerplevier Charadrius vociferus is groter, met twee borstbanden en een lange oranje stuit en staart. De halsbandplevier Anarhynchus collaris is kleiner en slanker, met een dunne snavel, zonder witte halsband en met roestbruin op de kop. De sneeuwplevier Anarhynchus nivosus is kleiner en bleker, met een dun snaveltje en alleen donkere vlekken opzij van de borst.
Leefgebied
Zandstranden, slikken, randen van lagunes en estuaria, zoutpannen en de open, zandige randen van mangrove; zelden ver van zout water. Foerageert vooral op krabben, daarnaast op andere kleine kreeftachtigen, wormen en insecten. Nestelt in een kuiltje op zand of schelpgruis boven de vloedlijn.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Langs de Pacifische kust van Baja California en de Golf van Californië zuidwaarts tot Panama, en langs de Golfkust van Tamaulipas tot het schiereiland Yucatán en verder langs de Caribische kust van Midden-Amerika. Het talrijkst in het noordwesten van Mexico en langs de kust van Tamaulipas; langs de Caribische kust van Midden-Amerika schaarser en plaatselijk. Buiten het gidsgebied langs de kusten van het zuidoosten van de Verenigde Staten, West-Indië en het noorden van Zuid-Amerika, zuidwaarts tot Peru en Brazilië.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op wijde zandvlakten en slikken bij opkomend water, vaak tussen andere plevieren; de zware zwarte snavel valt het eerst op, ook op afstand.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Plaatselijk gaat de soort achteruit door bebouwing van de kust, strandrecreatie en verstoring van broedplaatsen.
Wetenschappelijke naam
Anarhynchus wilsonia | (Ord, 1814)
Ord beschreef de soort in 1814 als Charadrius wilsonia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anarhynchus werd in 1832 ingevoerd door Quoy & Gaimard. Anarhynchus is Grieks, van ana- 'naar achteren, omgekeerd' en rhunkhos 'snavel', naar de zijwaarts gebogen snavel van de krombekplevier, de soort waarnaar het geslacht genoemd is. wilsonia eert de Schots-Amerikaanse ornitholoog Alexander Wilson (1766–1813), de 'vader van de Amerikaanse ornithologie'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cape May, New Jersey.