Alle soorten › Zangvogels › Muggenvangers › Yucatánmuggenvanger

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Yucatánmuggenvanger | Polioptila albiventris

Yucatan Gnatcatcher | Perlita yucateca

De yucatánmuggenvanger is een blauwgrijze muggenvanger met veel wit in gezicht en vleugels, die alleen in het noorden van het schiereiland Yucatán voorkomt. Hij werd lang beschouwd als een vorm van een wijdverbreide tropische muggenvanger, die nu is opgesplitst in de witbrauwmuggenvanger en andere soorten.

Yucatánmuggenvanger (Polioptila albiventris)
Foto: Juan Cruzado Cortés — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Nasale, miauwende roepjes en een korte, snelle reeks tjirpende tonen.

Luister: ZangXC964425

Opname: Bill Pyle — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm. Bovendelen blauwgrijs, onderdelen helder wit. Het mannetje heeft een zwarte kruin die boven het oog wordt begrensd door een witte wenkbrauwstreep; bij het vrouwtje is de kruin grijs. Gezicht grotendeels wit. Vleugels met brede witte randen aan de binnenste armpennen. Staart lang, zwart met wit langs de buitenste veren. Snavel kort en dun.

Verwarrings­soorten

De witbrauwmuggenvanger Polioptila bilineata lijkt sterk, maar heeft minder wit in vleugels en gezicht; beide komen in het gidsgebied nauwelijks samen voor. De witteugelmuggenvanger Polioptila albiloris leeft ook in het noorden van Yucatán; het mannetje heeft in de broedtijd een zwarte kap tot onder het oog, zonder witte wenkbrauwstreep. De blauwgrijze muggenvanger Polioptila caerulea is in de winter aanwezig en heeft een witte oogring en geen zwarte kruin buiten de broedtijd.

Leefgebied

Droog struikgewas en laag, droog loofbos in het noorden van het schiereiland Yucatán, vooral langs de kust. Zoekt tussen de bladeren naar kleine insecten en spinnen en zwaait daarbij vaak met de staart.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het noorden van het schiereiland Yucatán in Mexico. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droog kustbos en struikgewas van het noorden van Yucatán. Let op het wit in de vleugels en in het gezicht en vergelijk met de witteugelmuggenvanger die in hetzelfde gebied leeft.

Staat van instandhouding

Niet apart door de IUCN beoordeeld; als onderdeel van de vroegere, ruimer opgevatte soort niet bedreigd. Het kleine verspreidingsgebied maakt de soort gevoelig voor verlies van droog bos langs de kust.

Wetenschappelijke naam

Polioptila albiventris | Lawrence, 1885

Lawrence beschreef de soort in 1885 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Polioptila werd in 1855 ingevoerd door Sclater. Polioptila is Grieks, van polios 'grijs' en ptilon 'veer': 'grijsgeveerd'. albiventris is Latijn, van albus 'wit' en venter 'buik', naar de witte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Temax, Yucatán, Mexico.