Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Yucatánpoorwill
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Vogels van de elementen Elementaves › Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores
Yucatánpoorwill | Nyctiphrynus yucatanicus
Yucatan Poorwill | Tapacamino yucateco
De yucatánpoorwill is een kleine, donkere nachtzwaluw van het schiereiland Yucatán en de aangrenzende delen van Guatemala en Belize. Hij leeft in het droge en halfgroenblijvende bos op kalk en wordt vrijwel alleen 's nachts, op de roep, opgemerkt.
Geluid
Een rollend, enigszins rauw wirr of prrr-ieeo, met tussenpozen van enkele seconden herhaald, vooral in de schemering en in het voorjaar. Daarnaast korte, harde roepen bij verstoring.
Opname: Paul Driver — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
19–21 cm, met een vrij lange, afgeronde staart en korte, ronde vleugels zonder wit. Het verenkleed is donkerbruin tot roodbruin, fijn gevlekt en gevermiculeerd, met lichte vlekken op de schouders en verlengde veertjes boven de oren. Over de keel loopt een witte band. De buitenste staartpennen hebben witte toppen, die bij het opvliegen opvallen. Het vrouwtje is iets roodbruiner, met smallere witte staarttoppen.
Verwarringssoorten
De yucatánnachtzwaluw Antrostomus badius is groter, met een langere staart en een geelbruine kraag in de nek. De pauraque Nyctidromus albicollis is groter, met een witte band over de handpennen. De carolinanachtzwaluw Antrostomus carolinensis, die in de winter in het gebied verblijft, is veel groter en egaler bruin. De Mexicaanse poorwill Nyctiphrynus mcleodii lijkt sterk, maar komt alleen in het westen van Mexico voor.
Leefgebied
Laag tot middelhoog droog en halfgroenblijvend bos op kalk, met open plekken, paden en bosranden; ook ouder secundair bos en ruigte. Jaagt vanaf een lage tak of vanaf de grond op motten en andere insecten. Het ei wordt zonder nest op de bosbodem gelegd.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Op het schiereiland Yucatán in Mexico, in Yucatán, Campeche en Quintana Roo, verder in Petén in het noorden van Guatemala en in het noorden van Belize. Alleen in het gidsgebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bij nachtwandelingen langs paden en bosranden rond archeologische plaatsen als Calakmul en Cobá in Mexico en Tikal in Guatemala wordt hij geregeld gehoord en met een lamp op een lage tak gevonden. Ook in het noorden van Belize zijn de vogels langs bospaden te zoeken.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een beperkt verspreidingsgebied, maar is daarbinnen vrij algemeen. Kap van bos voor landbouw en toerisme vermindert het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Nyctiphrynus yucatanicus | (Hartert, 1892)
Hartert beschreef de soort in 1892 als Caprimulgus yucatanicus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nyctiphrynus werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. Nyctiphrynus is Grieks, van nux, nuktos 'nacht' en phrunē 'pad': 'nachtpad', naar de brede bek en het nachtelijke leven. yucatanicus verwijst naar het schiereiland Yucatán, waar de soort is beschreven. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tizimín, Yucatán, Mexico.