Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Yucatánspecht
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Muisvogels, scharrelaars en spechten Coraciimorphae › Trogons en holenbroeders Cavitaves › Neushoornvogels, ijsvogels en spechten Picocoraciae › IJsvogels, bijeneters en spechten Picodynastornithes
Yucatánspecht | Melanerpes pygmaeus
Yucatan Woodpecker | Carpintero yucateco
De yucatánspecht is een van de kleinste Melanerpes-spechten van het gidsgebied en komt nergens anders voor. Hij lijkt op een kleine goudvoorhoofdspecht met een korte snavel en leeft in droog bos, struweel en kuststruweel van het schiereiland Yucatán en enkele eilanden.
Geluid
Een rollend tsjurr en kwetterende roepen, hoger en sneller dan die van de goudvoorhoofdspecht.
Opname: Roland Rumm — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm. Kop en onderdelen lichtgrijs, de buik vaak met een gele zweem en de onderstaartdekveren soms rood aangezet. Veren rond de snavelbasis geel. Het mannetje heeft een rode kap die van boven het oog tot in de nek loopt; bij het vrouwtje is alleen de achterkant van de kop rood. Rug, vleugels en staart zwart-wit gebandeerd, stuit wit. Snavel kort en zwart.
Verwarringssoorten
De goudvoorhoofdspecht Melanerpes aurifrons, die in hetzelfde gebied leeft, is duidelijk groter, met een langere, krachtigere snavel en minder geel rond de snavelbasis; ook zijn geluid verschilt. De ladderspecht Dryobates scalaris heeft een zwart-wit gestreepte kop.
Leefgebied
Seizoensgebonden droog bos, laag struweel en kuststruweel, randen van droog bos, open plekken en sterk aangetast voormalig bos; soms in vochtiger bos en in dorpen. Zoekt op takken en stammen naar insecten en eet ook vruchten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Endemisch voor het gidsgebied: het hele schiereiland Yucatán in Mexico (Yucatán, Campeche en Quintana Roo), het noorden en midden van Belize en het noordoosten van Guatemala. De nominaatvorm leeft op Cozumel, rubricomus op het vasteland en tysoni op Guanaja in de Bay Islands van Honduras.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In kuststruweel bij Río Lagartos en Celestún en op Cozumel. Waar de goudvoorhoofdspecht ook voorkomt, helpen formaat en snavellengte bij het onderscheid.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij algemeen in droog bos en struweel; verdraagt aangetast bos.
Wetenschappelijke naam
Melanerpes pygmaeus | (Ridgway, 1885)
Ridgway beschreef de soort in 1885 als Centurus rubriventris pygmaeus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanerpes werd in 1832 ingevoerd door Swainson. Melanerpes is Grieks, van melas 'zwart' en herpēs 'kruiper': 'zwarte kruiper'. pygmaeus is Latijn voor 'dwerg', naar de kleine maat: het is de kleinste Melanerpes van de regio. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cozumel, Mexico.