Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwartkopsaltator
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Zwartkopsaltator | Saltator atriceps
Black-headed Saltator | Picurero cabeza negra
De zwartkopsaltator is de grootste saltator van het gidsgebied: een forse, olijfgroene tangare met een zwarte kop, een witte keel en een zware zwarte snavel. Paren en groepjes laten luide, schorre en kakelende roepen horen vanuit dichte bosranden. Hij komt voor van het oosten en zuiden van Mexico tot het oosten van Panama.
Geluid
Luid, schor en explosief: hard kakelen, krassen en schetteren, vaak als duet of in koor van een groepje. Ook een reeks schorre, fluitende tonen. Roep een hard, metalig tsjak.
Opname: Bill Pyle — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
24–26 cm. Kruin en kopzijde zwart tot zwartgrijs (in sommige streken grijzer op de kruin), met een korte witte wenkbrauwstreep. Keel wit, omzoomd door zwart dat onder de keel een smalle band vormt. Bovendelen olijfgroen, borst en buik grijs, onderstaartdekveren kaneel tot okerkleurig. Snavel zwaar en zwart. Mannetje en vrouwtje gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een geliger keel en minder zwart op de kop.
Verwarringssoorten
De bontkeelsaltator Saltator maximus is kleiner, heeft een grijze kop, een keel met een okerkleurig onderste deel en een melodieuze zang. De noordelijke grijze saltator Saltator grandis is kleiner en heeft grijze bovendelen. De gestreepte saltator Saltator striatipectus heeft een gestreepte borst.
Leefgebied
Dichte bosranden, secundair bos, struikgewas, galerijbos, moerasranden, plantages en hagen in vochtig en halfvochtig laagland, plaatselijk tot ongeveer 1500 m. Eet vruchten, bloemen, knoppen en insecten. Leeft in paren of luidruchtige groepjes, meestal goed verborgen in dicht gebladerte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Oosten en zuiden van Mexico, aan de Golfkant van Tamaulipas en San Luis Potosí zuidwaarts, over het hele schiereiland Yucatán en aan de Pacifische kant van Guerrero en Oaxaca tot Chiapas, verder door Belize, Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua en Costa Rica tot het oosten van Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Vaak eerder gehoord dan gezien: het luide gekakel van een groepje verraadt de plek. Geregeld te zien aan bosranden en bij voedertafels met fruit in het laagland van Yucatán, Belize en Costa Rica.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd (LC). Algemeen en wijdverspreid; profiteert van bosranden en secundaire begroeiing.
Wetenschappelijke naam
Saltator atriceps | (Lesson, 1832)
Lesson beschreef de soort in 1832 als Tanagra (Saltator) atriceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Saltator werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. Saltator is Latijn voor 'danser, springer', naar de huppende bewegingen van deze vogels. atriceps is Latijn, van ater 'zwart' en -ceps 'kop', naar de zwarte kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Veracruz, Mexico.