Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Zwartkoptroepiaal
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Zwartkoptroepiaal | Icterus graduacauda
Audubon's Oriole | Bolsero cabeza negra
De zwartkoptroepiaal is een geel-zwarte troepiaal van dicht bos en struikgewas in het oosten en westen van Mexico, met een uitloper tot in het uiterste zuiden van Texas. Hij leeft verscholen in het gebladerte en wordt vaker gehoord dan gezien.
Geluid
De zang bestaat uit langzame, losse fluittonen met pauzes ertussen, die wat aarzelend en menselijk klinken, alsof iemand leert fluiten. De roep is een nasaal njeh, vaak in korte reeksen.
Opname: Matthew L. Brady — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
20–24 cm. Grote troepiaal met een rechte, spitse snavel en een vrij lange staart. Bij beide seksen zijn kop, keel en bovenborst zwart. De rug is olijfgeel tot groengeel, de onderdelen zijn helder geel. De vleugel is zwart met smalle witte randen aan de slagpennen en een gele schoudervlek; de staart is zwart. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft een olijfkleuriger rug. Jonge vogels missen de zwarte kap.
Verwarringssoorten
Scotts troepiaal Icterus parisorum heeft ook een zwarte kop, maar een zwarte rug en een witte vleugelstreep, en leeft in drogere, opener streken. Waglers troepiaal Icterus wagleri heeft een zwarte rug en zwarte onderstaartdekveren. De maskertroepiaal Icterus cucullatus en andere troepialen met een zwarte keel hebben een gele of oranje kruin en nek.
Leefgebied
Vochtig en halfvochtig bos, pijn-eikenbos, nevelwoud, dicht oeverbos en struikgewas, van het laagland tot ongeveer 2500 m. Zoekt insecten en vruchten in dichte vegetatie, vaak laag en verborgen; komt minder dan andere troepialen in open terrein.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
In het oosten van het uiterste zuiden van Texas en Nuevo León en Tamaulipas zuidelijk door San Luis Potosí, Querétaro, Hidalgo, Veracruz en Puebla tot in het noorden van Oaxaca. In het westen van Nayarit en Jalisco zuidelijk door Colima, Michoacán en Guerrero tot in Oaxaca. Komt alleen in Mexico en het uiterste zuiden van Texas voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het best te vinden door te luisteren naar de langzame fluittonen uit dicht struikgewas en dan geduldig te wachten tot de vogel zich laat zien; hij beweegt zich langzaam door het gebladerte.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd (LC). Vrij algemeen in geschikt leefgebied in Mexico; in Texas schaars door het verdwijnen van oeverbos. Ontbossing is het belangrijkste knelpunt.
Wetenschappelijke naam
Icterus graduacauda | Lesson, 1839
Lesson beschreef de soort in 1839 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Icterus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Icterus komt van het Griekse ikteros, een gele vogel — doorgaans opgevat als de wielewaal — waarvan de aanblik geelzucht zou genezen. graduacauda is Latijn, van gradus 'trede' en cauda 'staart', naar de getrapte staart met naar buiten toe kortere pennen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.