Kleine noddy | Anous tenuirostris

Geluid

Een droog, ratelend tchrrr; buiten de broedkolonies meestal zwijgend.

Herkenning

Donker grijsbruin, met een lichtgrijze kap die geleidelijk in de grijze nek en mantel overloopt, zonder scherpe grens; het voorhoofd is nauwelijks witter dan de kruin. De teugel is zwart, met een smal wit maantje onder het oog. De zwarte snavel is lang en opvallend dun, ongeveer zo lang als de kop. Bovenvleugel vrijwel egaal donker, zonder lichtere baan over de dekveren; ondervleugel donker. De staart is lang en wigvormig met een inkeping. Jonge vogels hebben een bruinere kap.

Verwarrings­soorten

De noddy (Anous stolidus) is groter en forser, warmer bruin, met een witter voorhoofd dat scherp afsteekt tegen de zwarte teugel, een kortere en dikkere snavel en een lichtere bruine baan op de bovenvleugel. Op afstand is het formaatverschil in gemengde groepen het beste kenmerk. Jonge bonte sterns (Onychoprion fuscatus) hebben een lichte buik en een gevorkte staart.

Leefgebied

Open, warme zee, vaak ver uit de kust; in het gebied vooral in koel opwellend water van de zuidwestmoesson. Rust op boeien, viskooien en drijvende voorwerpen. Broedt elders in kolonies in bomen en struiken op tropische eilanden.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied een zeldzame, onregelmatige gast in de Golf van Oman en de Arabische Zee. In de Verenigde Arabische Emiraten zijn tot 2024 elf gevallen bekend, alle voor de oostkust; in de zomer en het najaar van 2024 verbleven bij de viskwekerijen voor Ras Dibba tot 21 vogels tegelijk, van juli tot december. In Oman zijn er enkele waarnemingen op zee. Uit de Rode Zee, de Perzische Golf en Jemen zijn geen zekere waarnemingen bekend. Daarbuiten broedt hij op eilanden in de Indische Oceaan, van de Seychellen, de Malediven en de Chagos tot Mauritius en Rodrigues, en voor de westkust van Australië.

Hoe en wanneer kijken

Een zeetocht vanuit Dibba naar de viskwekerijen voor Ras Dibba (Emiraten en Musandam) in de nazomer is de beste kans; vergelijk elke noddy daar zorgvuldig op formaat, snavel en kap.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het is onduidelijk of het toenemend aantal waarnemingen in de Golf van Oman wijst op een uitbreiding van zijn verblijfgebied of vooral op meer zeetochten en betere herkenning. Hij broedt niet in het gebied.

Wetenschappelijke naam

Anous tenuirostris | (Temminck, 1823)

Temminck beschreef de soort in 1823 als Sterna tenuirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anous werd in 1826 ingevoerd door Stephens. Anous is Grieks voor 'dom, onnozel' — naar de tamheid waarmee noddy's zich door zeelieden lieten benaderen en vangen. tenuirostris komt van het Latijnse tenuis, 'dun, slank', en rostrum, 'snavel' — naar de dunnere snavel dan die van de noddy. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Seychellen.