Alle soorten › Zangvogels › Batissen en lelogen › Acaciavliegenvanger
Acaciavliegenvanger | Batis soror
Pale Batis | Batis Pálido
De acaciavliegenvanger is een kleine, lichte batis van het laagland van de oostkust. Hij lijkt sterk op de witflankvliegenvanger, maar is kleiner en lichter van tint en heeft een andere stem. In het gebied komt hij vooral voor in Mozambique en het zuiden van Malawi.
Geluid
Een snelle reeks hoge, fluitende tonen op één toonhoogte, tjie-tjie-tjie-tjie, of een tweetonig tuu-tie, sneller en hoger dan de dalende drieklank van de witflankvliegenvanger. Ook droge tsjrr-ratels en vleugelgeklapper.
Opname: David C. Moyer — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm. Het mannetje is licht blauwgrijs van boven, met een smalle witte wenkbrauwstreep, een zwart masker en een witte vleugelstreep; van onderen wit met een smalle zwarte borstband. Het vrouwtje heeft een bleke, weinig afgebakende kaneelkleurige kinvlek en een lichte kaneelbruine borstband. Het oog is geel. Kleiner en fijner gebouwd dan de witflankvliegenvanger, met een kortere staart. Zoekt vaak hoog in de kruinen naar voedsel.
Verwarringssoorten
De witflankvliegenvanger Batis molitor is groter en donkerder grijs, met een bredere borstband en bij het vrouwtje een scherp begrensde, donker kastanjebruine kinvlek; waar ze samen voorkomen, is de stem het beste kenmerk. Woodwards vliegenvanger Batis fratrum heeft geen borstband en een oranjeachtig gewassen borst. De bruinflankvliegenvanger Batis capensis heeft roestbruine flanken en leeft in bergbos.
Leefgebied
Miombo en ander open bosveld in het laagland, droog kustbos, acaciastruweel en rivierbos, van zeeniveau tot ongeveer 1000 m. Foerageert vaak hoog in de kruinen, alleen, in paren of in gemengde groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
In het gebied in het noorden en midden van Mozambique, zuidwaarts tot ongeveer de Save, en in het zuiden van Malawi en langs het Malawimeer. Daarbuiten in het laagland en langs de kust van oostelijk Tanzania tot het zuidoosten van Kenia.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Jaarrond. Gorongosa en de miombobossen in het binnenland van centraal Mozambique zijn goede plekken. Luister naar de snelle, hoge fluitreeks om hem van de witflankvliegenvanger te scheiden; zekerheid geven pas de stem en het vrouwtje.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd; vrij algemeen in geschikt bosveld. Het miombo- en kustbos van Mozambique wordt steeds verder gekapt voor akkers en houtskool, maar de soort verdraagt enige verstoring.
Wetenschappelijke naam
Batis soror | Reichenow, 1903
Reichenow beschreef de soort in 1903 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Batis werd in 1833 ingevoerd door Boie. Batis is een Grieks woord voor een niet te identificeren, wormen etende vogel die Aristoteles noemt; Boie gaf de naam in 1833 aan deze kleine Afrikaanse vliegenvangers. soror is Latijn voor 'zuster', omdat de soort sterk lijkt op en nauw verwant is aan de witflankvliegenvanger (Batis molitor). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Songea, Zuid-Tanzania.