Alle soorten › Zangvogels › Prachtvinken › Angolees blauwfazantje

Angolees blauwfazantje | Uraeginthus angolensis

Blue Waxbill | Azulito Angoleño

Het Angolees blauwfazantje is een van de algemeenste en zichtbaarste astrilden van de savanne: een klein bruin vogeltje met een hemelsblauw gezicht, borst en staart, dat in paartjes of groepjes op kampterreinen en langs paden foerageert.

Angolees blauwfazantje (Uraeginthus angolensis)
Hoofdfoto · Foto: Iaink — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Klik op een duimnagel om de foto hierboven te wisselen.

Geluid

Een hoog, dun tsie-tsie of srie-srie als contactroep, en een korte, fluitende zang, wie-tsi-tsi-tsiep, vaak met trillers. Groepjes verraden zich door het voortdurende hoge gepiep.

Luister: RoepXC1027542

Opname: Rory Nefdt — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

12 tot 13 cm. Kruin, rug en vleugels grijsbruin; gezicht, keel, borst, flanken, stuit en staart hemelsblauw, de buikmitte en onderstaartdekveren bleek beige. De snavel is roze-grijs tot lila met een donkere punt. Het vrouwtje is duidelijk valer blauw, met het blauw meer beperkt tot gezicht en borst. Jonge vogels zijn nog valer, met weinig blauw en een donkere snavel. Beide seksen missen een rode wangvlek.

Verwarrings­soorten

Het blauwfazantje (Uraeginthus bengalus) in het noorden van Zambia en Angola lijkt sterk: het mannetje heeft een rode wangvlek, het vrouwtje heeft doorgaans minder blauw op flanken en buik en een warmer bruine buik. Juist het blauw tot ver op de flanken is bij het Angolees blauwfazantje een goed kenmerk. De granaatastrild (Granatina granatina) heeft blauw alleen op stuit en voorhoofd en is verder kastanjebruin met violette wangen.

Leefgebied

Droge acaciasavanne, gemengd bosveld, de randen van mopane- en miombobos, struikgewas in rivierdalen, en ook tuinen, kampen en dorpen. Foerageert op de grond naar graszaden en insecten, vaak samen met andere astrilden zoals het vuurvinkje. Bouwt een slordig nest in een doornstruik, vaak vlak bij een wespennest.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

Zeer wijdverspreid in het noorden en oosten van het gebied: Angola, Zambia, Malawi, Mozambique, Zimbabwe, Botswana (niet in het droge zuidwesten), het noorden en midden van Namibië, en in Zuid-Afrika Noordwest, Gauteng, Limpopo, Mpumalanga en het noorden van KwaZulu-Natal; ook Eswatini. Verder noordwaarts tot in het zuiden van Congo-Kinshasa en Tanzania.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. okt–mrt)
  • Wintergast (ca. apr–sep)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-09-01 – 2026-08-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Een goede soort om astrilden te leren kennen: in Kruger, Hwange, Chobe en rond kampen in het hele noordoosten van het gebied foerageren paartjes tot op enkele meters van mensen. Kijk in het noorden van Zambia en Angola goed naar de mannetjes in een groep: daar kan zich een blauwfazantje met rode wang tussen bevinden.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Een van de algemeenste astrilden van het gebied, die profiteert van bewoning en verstoorde vegetatie.

Wetenschappelijke naam

Uraeginthus angolensis | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Fringilla angolensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Uraeginthus werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. Uraeginthus combineert het Griekse oura, 'staart', met aiginthos, een niet te identificeren vogel uit de oudheid, misschien een vink — naar de lange staart van deze astrilden. angolensis betekent 'uit Angola', waar het beschreven exemplaar vandaan kwam. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Angola.