Bamboerietzanger | Iduna similis

Geluid

De zang is een rijk, vloeiend en gevarieerd gekweel van heldere fluittonen en snelle trillers, melodieuzer en langer dan dat van de gele rietzanger, vaak vanaf een uitstekende tak of varenstengel. Roep een hard, droog tsjak en een ratelend tsjrrr bij onrust.

Herkenning

13–14 cm, met een ronde kop, een vrij brede, platte snavel en een lange, afgeronde staart. De bovendelen zijn donker olijfgroen, zonder tekening; de onderdelen zijn helder citroengeel, op de flanken olijfkleurig overwaasd. Een wenkbrauwstreep ontbreekt vrijwel, de teugel is geelachtig. De bovensnavel is donker, de ondersnavel iets lichter; de poten zijn donker blauwgrijs. De vleugels zijn kort en rond, zonder paneel. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn bruiner van boven en valer geel van onderen. Zit vaak rechtop, wat voorover gebogen, en zoekt laag in dichte ruigte naar insecten, soms met een korte vlucht naar een prooi.

Verwarrings­soorten

De gele rietzanger Iduna natalensis lijkt sterk, maar is van boven warmer geelbruin in plaats van donker olijfgroen en leeft lager, in ruigte langs water en in grasland met struiken; in Malawi en Zambia sluiten de twee elkaar grotendeels uit naar hoogte, zodat hoogte en zang belangrijker zijn dan het verenkleed. De roodkapboszanger Phylloscopus ruficapilla is kleiner en slanker, met een fijne snavel, een duidelijke wenkbrauwstreep en een gele keel, en foerageert rusteloos in het bladerdak van bergbos. De spotvogel Hippolais icterina heeft lange vleugels met een licht paneel, een oranjeroze ondersnavel en leeft als trekvogel in droge savanne.

Leefgebied

Ruige randen van montaan bos, adelaarsvaren, bamboe en struikgewas, dichte kruidenruigte langs beekjes en in open plekken in bergbos, meestal boven 1800 m. Zoekt voedsel laag in de vegetatie op kleine insecten en rupsen. Het nest is een diep kommetje van grassen en stengels, laag in een struik of tussen varens.

Verspreiding en trek

Binnen het gebied alleen in het noorden van Malawi (Nyika-plateau, Misuku-heuvels en plaatselijk op het Viphya-plateau) en op het aangrenzende Zambiaanse deel van het Nyika-plateau en in de Mafinga-bergen. Verder in de hooglanden van Oost-Afrika, van Zuid-Soedan en het oosten van Congo-Kinshasa via Oeganda en Kenia tot de zuidelijke hooglanden van Tanzania.

• Zomergast (ca. okt–mrt)
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Jaarrond; het meest kansrijk op het Nyika-plateau, in de varen- en struikruigte langs de bosranden rond Chelinda en in de beekdalen. Luister in de vroege ochtend naar de rijke zang uit de ruigte en wacht tot de vogel even bovenop een varen of struik komt zitten; de donkere olijfgroene rug en de heldergele buik zijn dan goed te zien.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. In de Oost-Afrikaanse hooglanden algemeen, maar in het gebied beperkt tot enkele hoogvlakten, waar branden, ontbossing en uitbreiding van landbouw aan de randen van beschermde gebieden het leefgebied plaatselijk aantasten.

Wetenschappelijke naam

Iduna similis | (Richmond, 1897)

Richmond beschreef de soort in 1897 als Chloropeta similis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Iduna werd in 1840 ingevoerd door Keyserling & Blasius. Iduna verwijst naar Iðunn (Iduna) uit de Noorse mythologie, godin van lente en vruchtbaarheid en hoedster van de verjongende appels. Zij werd in een mus veranderd, zodat Loki haar in valkengedaante kon redden uit de macht van de reus Þjazi. similis is Latijn voor 'gelijkend' — naar de grote gelijkenis met de verwante Gele Rietzanger (Iduna natalensis). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kilimanjaro, Tanzania.