Alle soorten › Genten en aalscholvers › Genten › Bruine gent
Bruine gent | Sula leucogaster
Brown Booby | Piquero Pardo
De bruine gent is de meest verbreide gent van de tropische zeeën, chocoladebruin met een scherp afgezette witte buik. In het gebied is hij een zeldzame gast die zowel aan de oostkust als aan de koele westkust opduikt en zich soms bij de Kaapse jan-van-genten voegt.
Geluid
Op zee meestal zwijgzaam. De seksen verschillen: mannetjes laten een hoog, sissend gefluit horen, vrouwtjes een luid, schor kwaak of getoeter.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
64–85 cm lang, spanwijdte 132–150 cm. Kop, hals, borst en bovendelen zijn egaal donker chocoladebruin, scherp afgegrensd tegen de witte buik; de ondervleugel heeft een wit middenveld met brede bruine randen. De snavel en de poten zijn geelachtig. Bij het mannetje is de naakte huid rond het oog blauwig, bij het vrouwtje geel; het vrouwtje is groter. Jonge vogels zijn doffer bruin met een vuilbruine, gevlekte buik en een grijze snavel, maar tonen al een vaag afgetekende grens op de borst.
Verwarringssoorten
Jonge Kaapse jan-van-genten (Morus capensis) zijn groter, geheel donker met witte spikkels en hebben een blauwgrijze snavel. De bruine vorm van de roodpootgent (Sula sula) is geheel bruin, zonder witte buik, en heeft rode of grijze poten. Door de strakke tweekleurigheid is een volwassen bruine gent onmiskenbaar.
Leefgebied
Warme kustwateren en open zee, meer aan de kust gebonden dan andere tropische genten. Rust op boeien, wrakken, rotsen en schepen. Duikt schuin in zee op scholen kleine vis. Broedt op de grond op kale eilanden en kliffen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Binnen het gebied een zeldzame gast voor de kust van Mozambique en KwaZulu-Natal, en zeer zeldzaam aan de westkust: enkele gevallen in Namibië en op Bird Island bij Lambertsbaai, waar in 2023–2024 twee vogels verbleven. Daarbuiten broedt de soort op tropische eilanden rond de wereld, in de Atlantische Oceaan onder meer op de Kaapverdische Eilanden, Ascension en in de Golf van Guinee, en in de westelijke Indische Oceaan op eilanden bij Tanzania en in de Seychellen.
Hoe en wanneer kijken
Controleer boeien, havenpieren en rotspunten langs de kust van Mozambique, en de kolonies van de Kaapse jan-van-gent aan de westkust; een bruine gent die zich aansluit bij de Kaapse jan-van-genten valt tussen de witte vogels meteen op.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, al gaat de populatie achteruit door ingevoerde predatoren op broedeilanden, verstoring, bijvangst en overbevissing van prooivis.
Wetenschappelijke naam
Sula leucogaster | (Boddaert, 1783)
Boddaert beschreef de soort in 1783 als Pelecanus Leucogaster; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sula werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Sula gaat terug op súla, het Oudnoorse en IJslandse woord voor de jan-van-gent; die naam ging over op de genten. leucogaster is Grieks, van leukos 'wit' en gastēr 'buik', naar de witte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne in Frans-Guyana.