Alle soorten › Zangvogels › Vliegenvangers en tapuiten › Gabela-akalat
Gabela-akalat | Sheppardia gabela
Gabela Akalat | Akelat de Gabela
De Gabela-akalat is een kleine, onopvallende roodborstachtige die alleen voorkomt in de bossen van de westelijke escarpment van Angola rond de stad Gabela. Hij is een van de sleutelsoorten van dit bijzondere gebied en een van de meest bedreigde vogels van het hele gebied van deze gids.
Geluid
De zang is een eenvoudige, zoete reeks van hoge, heldere fluittonen, vaak licht dalend en herhaald vanuit dekking, vooral in de vroege ochtend. Het alarm is een droog, ratelend trrrt. Zang en alarm zijn de beste manier om de vogel te vinden.
Opname: Ken Behrens — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
Een kleine akalat van 12 tot 13 cm. De bovenzijde is effen olijfbruin, de staart iets warmer roodbruin. Het gezicht is grijzig, met een lichte streep boven de teugel. Keel en borst zijn warm oranjebruin, de flanken olijfgrijs en het midden van de buik witachtig. Het oog is groot en donker, de poten roze-grijs. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn donker met okerkleurige vlekken. Leeft laag in de ondergroei, zit lang stil en valt naar de grond op prooi.
Verwarringssoorten
Bocages janfrederik (Sheppardia bocagei) is iets groter, met een meer oranjerode kop en borst en een roestbruine staart, en leeft vooral hoger op het plateau. De boswaaierstaart (Tychaedon leucosticta), die in dezelfde bossen leeft, heeft witte vleugelstreepjes en witte staartpunten en geen oranje borst. In het veld is de combinatie van een kleine, rechtop zittende oranjeborstige roodborstachtige in het escarpmentbos rond Gabela, met zijn zang, voldoende.
Leefgebied
Ondergroei van vochtig, groenblijvend escarpmentbos, bosranden en oudere secundaire opslag, ook schaduwkoffieplantages onder hoge bomen, tussen ongeveer 800 en 1300 m. Voorkeur voor dichte, schaduwrijke ondergroei. Foerageert op de grond en laag in de ondergroei op kleine ongewervelden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Endemisch voor Angola: alleen in een klein gebied op de westelijke escarpment in Cuanza Sul, rond Gabela, het Kumbira-bos en omliggende bosresten in het Amboim-gebied. Het totale leefgebied beslaat ongeveer 1000 km². Buiten Angola komt de soort niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het Kumbira-bos bij Conda en de bosresten rond Gabela zijn de plekken waar de soort het meest gezien wordt. Ga vroeg op pad, liefst met een lokale gids, en luister naar de hoge fluitreeks en het ratelende alarm; de vogel komt dan vaak laag op een tak kijken. Combineer het bezoek met de andere escarpment-endemen, zoals de Gabelafiskaal en Monteiro's klauwier.
Staat van instandhouding
Bedreigd (Endangered). De soort heeft een zeer klein verspreidingsgebied, en het escarpmentbos rond Gabela wordt snel gekapt voor akkerbouw, houtskool en het uitdunnen van de schaduwbomen in koffieplantages. Er zijn geen formeel beschermde gebieden in het leefgebied; bescherming van het Kumbira-bos is van groot belang voor deze en andere endemische soorten.
Wetenschappelijke naam
Sheppardia gabela | (Rand, 1957)
Rand beschreef de soort in 1957 als Muscicapa gabela; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sheppardia werd in 1909 ingevoerd door Haagner. Sheppardia eert P. A. Sheppard, boer en vogelverzamelaar bij Beira in Mozambique, die het eerste exemplaar van de blauwvleugelakalat vond. gabela verwijst naar Gabela in West-Angola, bij welk stadje de soort werd ontdekt. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit 15 km ten zuiden van Gabela, Angola.