Alle soorten › Zangvogels › Buulbuuls › Geelnekbuulbuul

Geelnekbuulbuul | Chlorocichla falkensteini

Falkenstein's Greenbul | Bulbul de Falkenstein

De geelnekbuulbuul is een middelgrote buulbuul van bosranden, struweel en secundair bos in West-Centraal-Afrika. In het gebied komt hij alleen voor in het noordwesten van Angola, waar hij in de beboste steilrand van Cuanza Sul en Cuanza Norte vrij algemeen is. De heldergele keel die als een smalle kraag naar de halszijden doorloopt, geeft hem zijn naam.

Geelnekbuulbuul (Chlorocichla falkensteini)
Foto: Zieger M — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Vrij luidruchtig. Een nasaal, wat klagend njèh, vaak herhaald, en een droog tsjuk. De zang is een korte, schorre reeks van kwetterende en nasale tonen, tsjuk-tsjuk-tsjèèrrr, soms door twee vogels samen gezongen.

Luister: ZangXC564348

Opname: Arnon Dattner — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

16–17 cm. Een compacte buulbuul met een vrij korte, stevige snavel. De kop is grijsachtig olijf, de rest van de bovenzijde olijfgroen, vleugels en staart iets bruiner. De keel is helder citroengeel en loopt als een gele band door tot de halszijden; bij het roepen wordt hij opgezet. Borst en flanken zijn olijfgrijs gewassen, de buik en onderstaartdekveren lichtgeel. Een smalle, lichte oogring. De snavel is donkergrijs met een lichtere ondersnavel, de poten zijn grijs. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een minder heldere keel.

Verwarrings­soorten

De geelborstbuulbuul Chlorocichla flaviventris is groter en bruiner, met een geheel gele onderzijde, een witte halve oogring en zonder afgetekende gele kraag. Hartlaubs buulbuul Chlorocichla simplex is groter en bruiner, met een witte in plaats van een gele keel. De geelbaardbuulbuul Eurillas latirostris heeft gele baardstrepen maar een grijsolijf keel en leeft in het binnenste van het bos. De bleekkeelbuulbuul Atimastillas flavigula is veel groter en komt in Angola vooral in het noordoosten en oosten voor.

Leefgebied

Bosranden, dicht struweel, verruigde open plekken, secundair bos en koffieplantages onder schaduwbomen, ook galerijbos langs beken; meest in laagland en middelhoog heuvelland. Leeft in paren of groepjes in de lagere en middelste etage, dikwijls in klimplanten en struikgewas aan de bosrand, en eet vruchten en insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

In het gebied alleen in het noordwesten van Angola: vooral in de beboste steilrand van Cuanza Sul (onder meer rond Kumbira en Gabela) en in Cuanza Norte, Bengo, Uíge en het westen van Malanje, met enkele waarnemingen verder zuidwaarts in Benguela. Daarbuiten van Zuid-Kameroen, Gabon en Congo tot het westen van de DR Congo.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-09-01 – 2026-08-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Jaarrond. Zoek hem in de koffiebossen en bosranden van de Angolese steilrand bij Gabela en Kumbira; hij verraadt zich meestal door de nasale roep. Wacht tot de vogel in het open komt: de gele keel die naar de halszijden doorloopt, is het doorslaggevende kenmerk.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd; in geschikt habitat vrij algemeen en goed bestand tegen verstoord bos. Het omzetten van schaduwkoffie en bosranden in open landbouwgrond vormt in de Angolese steilrand een plaatselijke bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Chlorocichla falkensteini | (Reichenow, 1874)

Reichenow beschreef de soort in 1874 als Criniger Falkensteini; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chlorocichla werd in 1882 ingevoerd door Sharpe. Chlorocichla komt van het Griekse khlōros, 'groen, groengeel', en kikhlē, 'lijster' — naar het olijfgroene en gele verenkleed. falkensteini eert de Duitse arts en natuuronderzoeker Johann Falkenstein (1842–1917), lid van de Duitse Loango-expeditie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chinchoxo, Loangokust (Cabinda, Angola).