Alle soorten › Zangvogels › Sprinkhaanzangers › Kaapse struikzanger
Kaapse struikzanger | Bradypterus sylvaticus
Knysna Warbler | Zarzalero del Knysna
De Kaapse struikzanger is een donkerbruine, uiterst heimelijke zanger van dicht struweel aan bosranden langs de zuidkust van Zuid-Afrika. Hij is een endeem van het land en wordt vrijwel altijd eerst gehoord: een luide, versnellende reeks tonen die eindigt in een droge triller.
Geluid
Een luide, heldere zang die begint met enkele losse tonen en dan versnelt tot een droge, dalende triller: tsjip ... tsjip, tsjip-tsjip-tsjip-tsjiptsjip-trrrrrr. Zingt vooral van augustus tot januari, in de vroege ochtend en tegen de avond, vanaf een verscholen plek laag in de struiken. Roep een scherp tsjek en een ratelend alarm.
Opname: Walter Wallner — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, gedrongen, met korte, ronde vleugels en een vrij brede, afgeronde staart. De bovendelen zijn egaal donker warmbruin, de onderdelen iets lichter grijsbruin, met een vage, lichtere keel en onduidelijke donkere vlekjes of streepjes op keel en bovenborst. Een smalle, lichte wenkbrauwstreep is zwak. Het oog is donker, de snavel donker, de poten roze-bruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn warmer en geliger van onderen. Blijft laag in dichte vegetatie en scharrelt over de grond.
Verwarringssoorten
Victorins struikzanger Cryptillas victorini heeft een grijs gezicht, een kaneelkleurige borst en een oranje oog en leeft in bergfynbos. Barratts struikzanger Bradypterus barratti heeft een duidelijker gestreepte borst, geliger flanken en een andere zang, en komt pas van het oosten van de Oost-Kaap en verder oostwaarts voor. De moerasstruikzanger Bradypterus baboecala leeft in riet en natte ruigte en zingt met vleugelklappers. De Kaapse loofbuulbuul Phyllastrephus terrestris is groter, met een witte keel, en leeft in luidruchtige groepjes. Zang, gedrag en verspreiding zijn de sleutel.
Leefgebied
Dicht, verward struweel met braam, klimplanten en varens aan de randen van bos, in beboste kloven en langs beken, ook in kustbos, dicht kustfynbos en verwilderde grote tuinen. Foerageert op en vlak boven de bladlaag op insecten en andere ongewervelden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Endemisch in Zuid-Afrika: in de Westkaap van het Kaapse Schiereiland en Stellenbosch oostwaarts langs de zuidkust en de Tuinroute, verder in de Oost-Kaap van de Tsitsikamma tot omstreken van Grahamstown en East London, en plaatselijk in Pondoland en het zuiden van KwaZoeloe-Natal. Buiten dit gebied komt de soort niet voor.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. apr–sep)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bekende plekken zijn Kirstenbosch en de bosranden op de hellingen van de Tafelberg, de omgeving van Knysna, Wilderness en Nature's Valley. Ga in het voorjaar vroeg op pad, luister naar de versnellende triller en wacht stil bij een dichte, lage struikenrand; de vogel komt soms kort op een open tak zingen, maar laat zich verder nauwelijks zien.
Staat van instandhouding
Gevoelig (Near Threatened). De populatie is klein en versnipperd en is in de Westkaap achteruitgegaan door verlies van bosranden en struweel aan bebouwing, door te frequente branden, woekerende uitheemse planten en het opruimen van ondergroei. Een deel van het leefgebied ligt in beschermde bossen en natuurreservaten.
Wetenschappelijke naam
Bradypterus sylvaticus | Sundevall, 1860
Sundevall beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Bradypterus werd in 1837 ingevoerd door Swainson. Bradypterus komt van het Griekse bradus, 'traag', en -pteros, '-vleugelig' — naar de korte, ronde vleugels en de zwakke vlucht. sylvaticus is Latijn voor 'van het bos', naar het leefgebied: de ondergroei van inheemse bossen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Knysna, Zuid-Afrika.