Namuli-apalis (Apalis lynesi) — Vorstmans Gids van de Vogels van zuidelijk Afrika

Van deze soort bestaat geen foto van een levende wilde vogel met een geschikte Creative Commons-licentie. Heb je er een die aan de regels voldoet? Stuur hem in.

Geluid

Man en vrouw zingen een duet: het mannetje een reeks luide, herhaalde fluitende noten, het vrouwtje een afwijkend, sneller antwoord dat tussen die van het mannetje valt. Daarnaast korte, scherpe contactroepjes. Het duet is in het bos het beste middel om de vogels te vinden.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

11–12 cm, met een voor een apalis stevige bouw en een middellange staart. Kruin en achterhals grijs, de rug, vleugels en staart olijfgroen; de buitenste staartpennen zijn wit. Kin, keel en borst zijn zwart en vormen samen een grote zwarte bef, scherp afgezet tegen de heldergele buik en flanken. Snavel zwart, poten roze tot lichtbruin. De seksen zijn vrijwel gelijk; het vrouwtje heeft een iets kleinere of minder diepe zwarte bef. Jonge vogels zijn doffer, met een grijzige keel. Zoekt vaak lager in de begroeiing dan andere apalissen en komt geregeld op de grond.

Verwarringssoorten

Op Namuli komt geen andere apalis met een zwarte keel en gele buik voor. De Tanzania-apalis Apalis melanocephala van de lagere hellingen heeft een zwarte kop en rug en witte onderdelen. De witvleugelapalis Apalis chariessa heeft een witte keel met een zwarte borstband en een witte vleugelstreep. De halsbandapalis Apalis thoracica, uit dezelfde soortgroep en bekend van Mulanje en andere bergen in Malawi maar niet van Namuli, heeft een witte keel met een smalle zwarte band. De geelborstapalis Apalis flavida van het laagland rond de berg heeft een witte keel en een gele borstband. Wie op Namuli boven 1200 m een apalis met een zwarte bef ziet, heeft deze soort.

Leefgebied

Bergbos, bosranden en kleine bosfragmenten en struwelen op de hellingen en in de ravijnen van Mount Namuli, boven ongeveer 1200 m. Lijkt goed bestand tegen gedegradeerd en versnipperd bos. Foerageert in paartjes of kleine groepjes in de onderste en middelste laag, soms op de grond, op insecten en andere kleine ongewervelden, en neemt ook wat zaden en bessen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Afromontaan bos

Verspreiding en trek

Endemisch voor Mount Namuli in de provincie Zambézia in het noorden van Mozambique; niet bekend van andere bergen, ook niet van de nabijgelegen Mabu en Chiperone. Komt buiten het gebied niet voor.

Hoe en wanneer kijken

Jaarrond. Namuli ligt afgelegen: de gebruikelijke route loopt vanaf Gurué via de theeplantages omhoog naar de bosresten rond de plateaus op 1500–1900 m, en vergt enkele dagen lopen met plaatselijke gidsen. Eenmaal in het bos is de soort niet moeilijk: volg het duet langs bosranden en in ravijnen, en let op vogels die laag in ondergroei en varens foerageren.

Staat van instandhouding

Bedreigd. Het hele wereldareaal beslaat enkele tientallen vierkante kilometers bos op één berg. Het bos wordt bedreigd door kap, uitbreiding van akkers (vooral aardappelteelt) en branden vanuit de omringende graslanden. Omdat de soort ook in verstoord bos overleeft is de populatie voorlopig stabiel, maar elk verlies aan bos telt.

Wetenschappelijke naam

Apalis lynesi | Vincent, 1933

Vincent beschreef de soort in 1933 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Apalis werd in 1833 ingevoerd door Swainson. Apalis komt van het Griekse hapalos, 'teer, sierlijk' — naar deze slanke, fijn gebouwde zangertjes. lynesi eert de Britse schout-bij-nacht en ornitholoog Hubert Lynes (1874–1942), specialist in graszangers, die Namuli bezocht. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit berg Namuli, Mozambique.