Drosera amazonica — Vorstmans Gids van de Vleesetende Planten

Herkenning

Een kleine rozet van half opgerichte bladeren aan het eind van een korte, onvertakte stengel, die tot 10 à 14 cm lang kan worden. De bladeren hebben een bladsteel van 5 tot 10 mm lang en 1 tot 3 mm breed en een lepel- tot eivormige bladschijf van slechts 2,5 tot 5 mm lang en 1 tot 3 mm breed, bezet met tentakels. De stengelvorming is een kenmerkend verschil met veel andere kleine laaglandzonnedauwen. Een bevestigde bloemkleur kon hier niet worden nagegaan.

Gelijkende soorten

In de witzandsavannes van het noordelijke Amazonegebied groeien ook Drosera biflora, Drosera sessilifolia en Drosera cayennensis. D. sessilifolia heeft brede, zittende wigvormige bladeren; D. cayennensis en D. biflora vormen doorgaans een platte rozet zonder duidelijke stengel. De combinatie van een langwerpige stengel met kleine lepelvormige blaadjes en een standplaats in overstromingsgebied wijst op D. amazonica.

De val en hoe hij werkt

Een actieve lijmval op kleine schaal. De tentakels vangen minuscule insecten; de half opgerichte bladeren aan de stengeltop vangen zowel kruipende als laag vliegende prooi. In de natte periode, wanneer de omgeving deels onder water staat, zijn muggen en andere kleine vliegende insecten volop aanwezig.

Standplaats en ecologie

Seizoensgebonden overstroomde, open plekken op wit zand in het noordelijke Amazonebekken: zandige oevers, witzandsavannes en open plekken in de overstromingsvlakten, die in de regentijd onder water lopen en in de droge tijd droogvallen (W7, D1, B6). De stengel houdt de rozet mogelijk boven het stijgende water of boven concurrerende vegetatie.

Verspreiding en hoogte

Het noorden van Brazilië, in de overstromingsvlakten van het noordelijke Amazonebekken, in de deelstaten Amazonas en Roraima. Voor zover bekend endemisch voor Brazilië, maar vergelijkbare witzandgebieden strekken zich uit tot in Venezuela en Colombia, zodat verdere vondsten over de grens niet uitgesloten zijn.

Waargenomen (hokken van een graad)

Verspreiding uitsluitend op basis van waarnemingen bij GBIF (Global Biodiversity Information Facility), niet op TDWG-regio's: die zijn vaak veel groter dan het werkelijke areaal. De lichte halo is het gebied rond een waarneming, de donkere kern de waarneming zelf. De donkere hokken zijn 2 vakken van een hele graad — ruwweg honderdtien kilometer — waarin de soort is waargenomen, uit alle waarnemingen bij GBIF. Deze maat is grover dan bij de meeste soorten, omdat van deze plant vrijwel geen enkele waarneming een nauwkeurige coördinaat draagt: de vindplaats van bestroopte soorten wordt bij de bron vertroebeld. Op deze schaal verdwijnt dat in de ruis. Ze zeggen waar hij is gezíén, niet waar hij voorkomt: een leeg vak betekent niets.

Vormen en variatie

Er worden geen variëteiten erkend. De soort is een goed voorbeeld van een recente ontdekking in een gebied dat botanisch nog altijd slecht onderzocht is. De aanpassing van het zaad aan verspreiding over water sluit aan bij de ecologie van overstromingsbossen en -savannes, waar veel planten hun zaad met het water laten meevoeren.

Waar en wanneer te zien

De beste tijd is het begin van de droge tijd, wanneer de overstromingsvlakten droogvallen en de zandige oevers vrij komen te liggen. Zoek in open, witte zandplekken langs rivieren en in savannes in de buurt van rivieren in Roraima en Amazonas. De planten zijn klein; een loep is nuttig.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd voor de wereldwijde IUCN-Rode Lijst en niet opgenomen in CITES. Over aantallen en trends is weinig bekend. Het leefgebied is afhankelijk van het natuurlijke overstromingsritme van de rivieren; stuwdammen, ontbossing en goudwinning in de stroomgebieden kunnen dat ritme en daarmee de groeiplaatsen verstoren.

Wetenschappelijke naam

Drosera amazonica | Rivadavia, Fleischmann & Vicentini, 2009

Beschreven door Fernando Rivadavia, Andreas Fleischmann & Alberto Vicentini in 2009, in "A new species of sundew (Drosera, Droseraceae) with water-dispersed seed, from the floodplains of the northern Amazon basin, Brazil", Ecotropica, deel 15, nr. 1-2, p. 13-21. Brazilië, staat Amazonas, Rio Cuieiras, igarapé de Cachoeira, verzameld op 15 november 1964, Rodrigues 6042 (holotype in herbarium INPA, nr. INPA-15093). De soort komt voor in de staten Amazonas en Roraima in Brazilië, ook waargenomen in Venezuela. Vernoemd naar het Amazonebekken, de regio waar de soort voorkomt en die ook in de publicatietitel wordt genoemd.

World Checklist of Vascular Plants (WCVP), via Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.