Alle soorten › Anjerachtigen › Zonnedauwfamilie › Drosera magnifica

Drosera magnifica

De grootste zonnedauw van de Nieuwe Wereld, en de eerste plantensoort die werd ontdekt dankzij foto's op sociale media. In 2012 plaatste een orchideeënliefhebber, Reginaldo Vasconcelos, foto's van een reusachtige zonnedauw op Facebook; Braziliaanse botanici herkenden er een onbekende soort in. In 2015 beschreven Paulo Gonella, Fernando Rivadavia en Andreas Fleischmann haar als Drosera magnifica, in een artikel met de veelzeggende titel the largest New World sundew, discovered on Facebook.

Drosera magnifica
Foto: Fernando Rivadavia — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Drosera magnifica — de val van dichtbij
De val van dichtbij · Foto: Paulo Gonella — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Drosera magnifica — de standplaats
De standplaats · Foto: Fernando Rivadavia — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Herkenning

Een meerjarige plant met liggende tot opstijgende stengels die tot 120 cm lang worden en met de bladeren meegerekend ruim anderhalve meter kunnen bereiken; daarmee hoort ze bij de drie grootste zonnedauwen ter wereld, naast Drosera regia uit Zuid-Afrika en Drosera gigantea uit Australië. De lange, smalle bladeren staan in een losse rozet langs het uiteinde van de stengel. Een voor Braziliaanse zonnedauwen ongewoon kenmerk is de bloeiwijze, die kandelaarvormig vertakt is. Bladmaten en bloemkleur zijn hier niet overgenomen.

Gelijkende soorten

Door haar formaat is ze met geen andere Amerikaanse zonnedauw te verwarren. De soorten uit het Drosera villosa-complex en Drosera graminifolia, die in dezelfde regio groeien, hebben eveneens lange bladeren, maar blijven compacte rozetten of vormen hooguit korte zuiltjes, met onvertakte bloeistengels. Wie een zonnedauw ziet die als een liggende struik over de rotsen kruipt, heeft vrijwel zeker deze soort voor zich.

De val en hoe hij werkt

Een actieve lijmval op grote schaal. De lange bladeren vangen niet alleen muggen en vliegjes, maar ook grotere insecten zoals vlinders en libellen, zoals bij de andere reuzenzonnedauwen bekend is. De tentakels buigen naar de prooi toe, en de bladeren kunnen zich over een deel van hun lengte om de vangst heen krullen.

Standplaats en ecologie

Rotsige plekken op een bergtop, tussen rotsblokken en in kruidige en struikachtige vegetatie, op 1500 tot 1530 m hoogte (R3, B5). De plant leunt met haar lange stengels op de omringende vegetatie en de rotsen. Het klimaat is seizoensgebonden, met een natte zomer en een drogere winter.

Verspreiding en hoogte

Endemisch voor het oosten van Minas Gerais in Zuidoost-Brazilië, en bekend van slechts één bergtop. De precieze vindplaats wordt in deze gids niet genoemd, omdat de soort door haar ontdekkers als ernstig bedreigd wordt beschouwd en populair is bij verzamelaars.

  • Waargenomen (hokken van een graad)
Verspreiding uitsluitend op basis van waarnemingen bij GBIF (Global Biodiversity Information Facility), niet op TDWG-regio's: die zijn vaak veel groter dan het werkelijke areaal. De lichte halo is het gebied rond een waarneming, de donkere kern de waarneming zelf. Het donkere vak is het enige hok van een hele graad — ruwweg honderdtien kilometer — waarin de soort is waargenomen, uit alle waarnemingen bij GBIF. Deze maat is grover dan bij de meeste soorten, omdat van deze plant vrijwel geen enkele waarneming een nauwkeurige coördinaat draagt. Het zegt waar hij is gezíén, niet waar hij voorkomt: een leeg vak betekent niets.

Vormen en variatie

Er worden geen variëteiten erkend. De soort behoort tot de verwantschap van de Braziliaanse bergzonnedauwen; haar gigantisme is binnen die groep uniek. Opvallend is dat de ontdekkers, ondanks overvloedige zaadzetting, geen zaailingen vonden: de voortplanting in het wild lijkt vooral te verlopen via nieuwe scheuten die uit oudere planten uitlopen.

Waar en wanneer te zien

Geen soort om op te zoeken. De enige bekende populatie is klein en kwetsbaar, en elk bezoek vergroot het risico op betreding en illegaal verzamelen. Voor liefhebbers is de plant inmiddels uit legaal vermeerderd materiaal in cultuur verkrijgbaar; dat is de enige verantwoorde manier om haar van dichtbij te zien.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd voor de wereldwijde IUCN-Rode Lijst en niet opgenomen in CITES. De auteurs van de beschrijving stelden de categorie ernstig bedreigd voor: de soort is bekend van één bergtop, de populatie is klein en de natuurlijke verjonging uit zaad lijkt te ontbreken. Bedreigingen zijn branden, de omzetting van het omringende land in weiden en plantages, en illegaal verzamelen.

Wetenschappelijke naam

Drosera magnifica | Rivadavia & Gonella, 2015

Beschreven door Fleischmann, Rivadavia & Gonella in 2015, in "Drosera magnifica (Droseraceae): the largest New World sundew, discovered on Facebook", Phytotaxa, deel 220, nr. 3, p. 257-267 (24 juli 2015) — de soort werd inderdaad voor het eerst opgemerkt op een foto op Facebook, voordat ze in het veld werd teruggevonden. Pico do Padre Ângelo, op 1500-1530 m hoogte, oostelijk Minas Gerais, zuidoostelijk Brazilië. Van het Latijnse magnificus ("prachtig, groots") — verwijst naar de uitzonderlijke omvang van de plant: D. magnifica geldt als een van de drie grootste Drosera-soorten ter wereld en de grootste zonnedauw van het Nieuwe Werelddeel.

World Checklist of Vascular Plants (WCVP), via Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.