Alle soorten › Anjerachtigen › Zonnedauwfamilie › Drosera lutescens

Drosera lutescens

Een van de nieuwste namen in deze gids, maar gebaseerd op een oude beschrijving. Saint-Hilaire onderscheidde al in de negentiende eeuw een variëteit lutescens van Drosera hirtella; in 2022 verhieven Paulo Gonella, Fernando Rivadavia en Andreas Fleischmann haar in hun synopsis van de Braziliaanse zonnedauwen tot soort, als Drosera lutescens. De naam betekent gelig wordend en verwijst naar een gele tint die de plant van haar naaste verwant onderscheidt.

Drosera lutescens
Foto: Yoannis Domínguez — CC BY 4.0 · iNaturalist

Herkenning

Een meerjarige, behaarde rozetplant uit de verwantschap van D. hirtella. Het verschil met die soort ligt vooral in de bloeistengel: bij D. hirtella is die rood met rode, niet-klierachtige haren, bij D. lutescens ontbreekt die rode kleur. Foto's in de synopsis tonen beide soorten vlak naast elkaar, waarop het verschil in kleur en beharing goed te zien is. Maten en een bevestigde bloemkleur konden hier niet worden nagegaan; de maatvelden blijven leeg.

Gelijkende soorten

De enige serieuze verwarringsoort is Drosera hirtella, waarvan ze tot 2022 een variëteit was en waarmee ze op dezelfde plekken kan groeien. Let op de kleur van bloeistengel en haren. Andere cerradosoorten, zoals Drosera communis en Drosera grantsaui, missen de opvallende beharing; Drosera tomentosa is wollig behaard, maar groeit in de bergen van Oost-Brazilië.

De val en hoe hij werkt

Een actieve lijmval. De tentakels op de bladschijf vangen kleine insecten, waarna de omringende tentakels naar de prooi buigen en de verteringsenzymen hun werk doen. De haren op bloeistengel en bladeren hebben geen vangfunctie.

Standplaats en ecologie

Natte en seizoensnatte, open tot licht beschaduwde plekken in de savannes van het binnenland: drassige graslanden, kwelzones langs beekjes en natte laagten in de cerrado (B6, W4, W7). Zoals de foto's in de synopsis laten zien, kan de plant ook in de schaduw bloeien.

Verspreiding en hoogte

Centraal Zuid-Amerika: Brazilië en Bolivia, zoals ook de gebiedskolom van deze gids aangeeft. De precieze verspreiding binnen beide landen, en de verhouding tot de westelijke vorm van D. hirtella, konden hier niet worden nagegaan. Omdat de soort in twee landen voorkomt, is ze niet endemisch in de zin van deze gids.

  • Waargenomen (hokken van een graad)
Verspreiding uitsluitend op basis van waarnemingen bij GBIF (Global Biodiversity Information Facility), niet op TDWG-regio's: die zijn vaak veel groter dan het werkelijke areaal. De lichte halo is het gebied rond een waarneming, de donkere kern de waarneming zelf. De donkere hokken zijn 16 vakken van een hele graad — ruwweg honderdtien kilometer — waarin de soort is waargenomen, uit alle waarnemingen bij GBIF. Deze maat is grover dan bij de meeste soorten, omdat van deze plant vrijwel geen enkele waarneming een nauwkeurige coördinaat draagt: de vindplaats van bestroopte soorten wordt bij de bron vertroebeld. Op deze schaal verdwijnt dat in de ruis. Ze zeggen waar hij is gezíén, niet waar hij voorkomt: een leeg vak betekent niets.

Vormen en variatie

Er worden geen variëteiten erkend. De soort illustreert de werkwijze van de recente Braziliaanse revisies: oude, door Saint-Hilaire onderscheiden eenheden worden opnieuw onderzocht en waar de verschillen stabiel blijken, als soort erkend. Oudere literatuur en cultuurplanten onder de naam D. hirtella var. lutescens horen bij deze soort.

Waar en wanneer te zien

Zoek in het natte seizoen in de natte laagten van de cerrado en de savannes van Oost-Bolivia. Waar een behaarde zonnedauw groeit, kijk dan of er twee typen naast elkaar staan: een met rode en een met niet-rode bloeistengels. Fotografeer bloeistengel en beharing van dichtbij.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd voor de wereldwijde IUCN-Rode Lijst en niet opgenomen in CITES. Omdat de soort pas sinds 2022 als zodanig wordt erkend, zijn verspreiding en zeldzaamheid nog onvoldoende bekend. De cerrado en de savannes van Oost-Bolivia verdwijnen snel door de uitbreiding van landbouw en veeteelt, wat ook deze soort treft.

Wetenschappelijke naam

Drosera lutescens | (Saint-Hilaire) Gonella, Rivadavia & Fleischmann, 2022

Oorspronkelijk beschreven als Drosera hirtella var. lutescens door Auguste de Saint-Hilaire in 1824, in "Histoire des Plantes les plus Remarquables du Brésil et du Paraguay", deel 1, p. 263. Verheven tot volwaardige soort in 2022 door Gonella, Rivadavia & A. Fleischmann, in Phytotaxa, deel 553, nr. 1, p. 49 — een van de meest recente naamswijzigingen in de gids. De precieze typelocatie kon niet worden achterhaald. Het basioniem is afkomstig uit Saint-Hilaires werk over de flora van Brazilië en Paraguay. Van het Latijnse lutescens ("geelachtig wordend") — welk plantendeel precies geelachtig is (bloem, klieren, stipels), kon niet worden bevestigd.

World Checklist of Vascular Plants (WCVP), via Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.