Drosera riparia — Vorstmans Gids van de Vleesetende Planten

Herkenning

Een meerjarige rozetplant met bladeren die dicht met tentakels bezet zijn en een bloeistengel met enkele bloemen. Foto's in de Braziliaanse synopsis van 2022 tonen de plant in volle zon, met een detail van de bladeren en de top van de bloeiwijze met een open bloem; de kleur van de plant verschilt, zoals bij veel zonnedauwen, tussen zon en schaduw. Exacte maten en een bevestigde bloemkleur konden hier niet worden nagegaan; de maatvelden blijven leeg.

Gelijkende soorten

In de Chapada Diamantina groeien meerdere zonnedauwen, waaronder Drosera tentaculata met opvallend lange randtentakels, Drosera tomentosa met wollige beharing en de wijdverbreide Drosera communis. De standplaats langs rivieroevers is een eerste aanwijzing voor D. riparia, maar voor een zekere determinatie is de sleutel uit de synopsis van 2022 nodig.

De val en hoe hij werkt

Een actieve lijmval. De tentakels vangen kleine insecten die langs de rivieroever vliegen of over de natte grond lopen, zoals muggen, vliegjes en mieren. De omringende tentakels buigen daarna naar de prooi toe en scheiden verteringsenzymen af.

Standplaats en ecologie

Natte, zandige of venige oevers van rivieren en beken in het zandsteenlandschap van de Chapada Diamantina, en natte rotsplaten langs het water (W4, R1). De plant groeit zowel in volle zon als, volgens de foto's in de synopsis, op iets beschaduwde plekken. Het water van deze rivieren is door humuszuren vaak donker gekleurd, zuur en zeer arm aan voedingsstoffen.

Verspreiding en hoogte

Endemisch voor het noordoosten van Brazilië, in de deelstaat Bahia, in de Chapada Diamantina. Het precieze areaal en een hoogtebereik konden hier niet worden nagegaan.

Waargenomen (hokken van een graad)

Verspreiding uitsluitend op basis van waarnemingen bij GBIF (Global Biodiversity Information Facility), niet op TDWG-regio's: die zijn vaak veel groter dan het werkelijke areaal. De lichte halo is het gebied rond een waarneming, de donkere kern de waarneming zelf. De donkere hokken zijn 4 vakken van een hele graad — ruwweg honderdtien kilometer — waarin de soort is waargenomen, uit alle waarnemingen bij GBIF. Deze maat is grover dan bij de meeste soorten, omdat van deze plant vrijwel geen enkele waarneming een nauwkeurige coördinaat draagt: de vindplaats van bestroopte soorten wordt bij de bron vertroebeld. Op deze schaal verdwijnt dat in de ruis. Ze zeggen waar hij is gezíén, niet waar hij voorkomt: een leeg vak betekent niets.

Vormen en variatie

Er worden geen variëteiten erkend. De Chapada Diamantina is, net als de Espinhaço-keten in Minas Gerais waarvan zij geologisch de noordelijke voortzetting vormt, een centrum van endemisme voor zonnedauwen en voor veel andere plantengroepen.

Waar en wanneer te zien

Het Parque Nacional da Chapada Diamantina is goed ontsloten met wandelpaden langs rivieren en watervallen. Zoek in het natte seizoen op de zandige en rotsige oevers van heldere, donkergekleurde beken. Blijf op de paden en vertrap de oeverzones niet: juist daar groeien de meeste kleine zonnedauwen.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd voor de wereldwijde IUCN-Rode Lijst en niet opgenomen in CITES. Een deel van het areaal ligt in het nationale park. Bedreigingen zijn toerisme langs rivieroevers, branden, en veranderingen in de waterstand door wateronttrekking en klimaatverandering. Over populatiegrootte en trends is weinig bekend.

Wetenschappelijke naam

Drosera riparia | Gonella & Rivadavia, 2014

Drosera riparia werd in 2014 beschreven door Paulo Minatel Gonella en Fernando Rivadavia, gepubliceerd in Phytotaxa, deel 156(1): 31. Het holotype werd verzameld in Brazilië, deelstaat Bahia, gemeente Miguel Calmon, in het Parque Estadual das Sete Passagens bij de waterval Cachoeira do Coração, op circa 850 m hoogte, op 3 augustus 2012, door Gonella e.a. (verzamelnr. 543); het holotype berust in het herbarium SPF (nr. 208400), met isotypen in ALCB, HUEFS, MO, P en RB. Het epitheton riparia is afgeleid van het Latijnse ripa ("oever") en betekent vermoedelijk "oeverbewonend" — een beschrijvende verwijzing naar de groeiplaats van de soort langs een beek/waterval in de Chapada Diamantina; een expliciete etymologische toelichting uit de oorspronkelijke publicatie kon niet worden geraadpleegd.

World Checklist of Vascular Plants (WCVP), via Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.