Nepenthes pulchra

Herkenning

Een klimplant met stengels tot vijf meter lang en zes millimeter dik. De bladeren zijn lijnvormig, tot 28 cm lang en 5 cm breed, met drie tot vier lengtenerven aan elke kant van de middennerf; de bladsteel is breed gevleugeld, met vleugels tot drie centimeter die langs de stengel aflopen. Het blad is geelgroen of roze-rood aangelopen, en de middennerf en de rank kunnen puur rood zijn. De onderbekers zijn tot 35 cm hoog en 6 cm breed, meestal kleiner; het onderste kwart tot derde is opgezwollen, vaak bolvormig, en daarboven wordt de beker cilindrisch. Aan de voorzijde lopen twee vleugels tot acht millimeter breed, met franjes tot een centimeter. Het peristoom is afgeplat, tot 2,5 cm breed en vooral aan de zijkanten en onder het deksel breed, met ribbels tot twee millimeter hoog. De buitenkant is puur rood met smalle vlekken van geelgroen, roodpaars of paarszwart. De bovenbekers zijn nog langer, tot 42 cm, met een eivormige tot bijna bolronde voet en daarboven trechtervormig.

Gelijkende soorten

De verwarring ligt vooral bij Nepenthes pantaronensis, die in hetzelfde deel van Mindanao voorkomt en ook grote bekers met een bolle voet en een breed peristoom heeft. Volgens de beschrijvers van die soort heeft Nepenthes pulchra drie tot vier in plaats van twee lengtenerven per bladhelft, onderbekers met duidelijk gefranjerde vleugels, en ook aan de voet van de plant een breed gevleugelde bladsteel. Het ecologische verschil is nog duidelijker: Nepenthes pulchra groeit strikt op de grond in open struweel, Nepenthes pantaronensis hoog in de bomen van gesloten bergbos. Van Nepenthes talaandig onderscheidt ze zich door veel grotere onderbekers met een veel breder peristoom.

De val en hoe hij werkt

Een valkuil met een geribd peristoom. De ribbels staan tot twee millimeter hoog en twee millimeter uit elkaar en lopen aan de binnenrand uit in smalle tanden tot drie millimeter lang, die als een rij haken over de binnenwand hangen. Een insect dat op de natte rand uitglijdt, glijdt over die tanden naar binnen en vindt aan de binnenkant geen houvast. Het deksel draagt aan de onderkant gelijkmatig verspreide nectarklieren en vlak bij de aanhechting een afgerond, driehoekig aanhangsel tot vijf millimeter. De onderbekers staan op de grond en vangen lopend gedierte; de bovenbekers, met hun trechtervorm, zijn meer op vliegende insecten gericht. De prooi zelf is niet onderzocht.

Standplaats en ecologie

Strikt terrestrisch, in open plekken en in bergstruweel op ultramafische grond, meestal in sterk of direct zonlicht, van 1300 tot 1800 m hoogte (R3, B5, B6). Ultramafische bodems zijn arm aan stikstof, fosfor en kalium en rijk aan zware metalen, en de vegetatie erop blijft laag en open: een omgeving waarin een kannenplant de concurrentie om licht wint en zijn voedingsstoffen uit prooi haalt. De typecollectie werd op 1790 m verzameld.

Verspreiding en hoogte

Endemisch op Mindanao en tot nu toe alleen bekend van de berg Kiamo in de provincie Bukidnon, in het bergachtige binnenland van het eiland. Het is goed mogelijk dat de soort ook op naburige bergen met ultramafische grond voorkomt, maar dat is niet gepubliceerd. Het binnenland van Bukidnon heeft sinds 2010 een hele reeks nieuwe kannenplanten opgeleverd, wat vooral zegt hoe slecht dit gebied tot dan toe was onderzocht.

• Waargenomen (hokken van een graad)

Vormen en variatie

Er zijn geen variëteiten beschreven. De kleur van het blad varieert van geelgroen tot roze-rood, en de bekers zijn niet altijd even rood: de vlekken op het rode buitenoppervlak kunnen geelgroen, roodpaars of bijna zwart zijn, in wisselende hoeveelheden. Natuurlijke hybriden worden in de beschrijving niet genoemd. Planten die als Nepenthes pulchra worden verkocht, komen uit weefselkweek of zaad en zeggen niets over de variatie in het wild.

Waar en wanneer te zien

De soort groeit in open terrein en is daardoor, eenmaal op de juiste hoogte, relatief gemakkelijk te zien: de rode, bolvormige onderbekers liggen tussen laag struweel en vallen op van een afstand. Een bezoek vereist wel toestemming van lokale overheden en gemeenschappen, en een gids die de paden kent. Ga niet van de paden af in open ultramafische vegetatie; de bodem is kwetsbaar en planten worden gemakkelijk vertrapt.

Staat van instandhouding

Op de Rode Lijst is de soort (nog) niet geëvalueerd. De kennis over de populaties beperkt zich tot één berg, en voor een soort met zo'n klein bekend areaal zijn verzamelen en habitatverlies de grootste risico's. Juist opvallende soorten lopen gevaar op illegale verzameling voor de handel, zoals bij andere recent beschreven Filipijnse kannenplanten is gebeurd. Als lid van het geslacht Nepenthes staat de soort in CITES bijlage II, zodat internationale handel in wilde planten een vergunning vereist; vermeerdering in kweek vermindert de druk op wilde planten.

Wetenschappelijke naam

Nepenthes pulchra | Gronemeyer, McPherson, Coritico, Micheler, Marwinski & Amoroso, 2011

Nepenthes pulchra werd in 2011 beschreven door Thomas Gronemeyer, Stewart McPherson, Franco Coritico, Volker Micheler, Wolfram Marwinski en Victor Amoroso, in het boek New Nepenthes: Volume One (p. 424-439). De berg Kiamo, Mindanao, Filipijnen, op 1300-1800 m hoogte — dezelfde berg als N. ceciliae (golf 20). De naam is Latijn voor "mooi, prachtig"; een expliciete bronbevestiging van deze voor de hand liggende afleiding is niet gevonden.

World Checklist of Vascular Plants (WCVP), via Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.