Nepenthes samar

Van deze soort staat nog geen foto met een Creative Commons-licentie of uit het publiek domein in de gids.

Herkenning

Een forse klimplant met vierkantige stengels van vijf tot zeven, soms negen millimeter dik. De bladeren zijn lang en smal, lijnvormig-langwerpig, 22 tot 32 cm lang maar slechts 2,8 tot 3,2 cm breed, met vijf à zes paar lengtenerven; ze staan in een spiraal langs de stengel. De bekende bekers zijn bovenbekers: cilindrisch tot smal trechtervormig, 12 tot 25 cm hoog en vier tot zes, soms acht centimeter breed. Het meest opvallend is het peristoom: afgerond en breed, zes tot veertien millimeter, met zeer lage ribbels. De mond is eirond; het deksel breed elliptisch, zes tot zeven centimeter lang. De bekers zijn groen met rode spikkels, en de bloeiwijze draagt koperkleurige haren. Onderbekers zijn niet beschreven.

Gelijkende soorten

De beschrijvers noemen Nepenthes merrilliana als naaste verwant. Die soort groeit eveneens laag op ultramafische grond, maar in het noordoosten van Mindanao en op de eilanden daarboven, en staat bekend om zijn zeer grote bovenbekers met een breed peristoom. Op Samar zelf is verwarring vooral mogelijk met de algemene, wijdverbreide Nepenthes mirabilis, die bladeren met een duidelijke bladsteel, een smaller peristoom en een veel minder forse groeiwijze heeft. De combinatie van vierkantige stengel, lange smalle bladeren en een breed afgerond peristoom maakt Nepenthes samar op het eiland herkenbaar.

De val en hoe hij werkt

Een valkuil met een breed peristoom als vangrand. Een breed, glad peristoom vergroot het oppervlak waarop insecten die de nectar komen halen kunnen uitglijden; de lage ribbels, slechts een tiende tot een kwart millimeter hoog, geleiden bij vochtig weer een waterfilm die de rand onbegaanbaar maakt. Het grote deksel beschermt de opening tegen instromend regenwater. Omdat alleen hangende bovenbekers bekend zijn, zal de vangst vooral bestaan uit vliegende en over de ranken klimmende insecten, maar er is geen onderzoek naar de prooi van deze soort. Hoe de onderbekers eruitzien en wat ze vangen, is onbekend.

Standplaats en ecologie

Laagland-dipterocarpenbos op ultramafische grond, op geringe hoogte (B2, R3). Ultramafische bodems, rijk aan magnesium, ijzer en zware metalen en arm aan de gewone voedingsstoffen, zijn in de Filipijnen een brandpunt van kannenplanten; ze liggen in het oosten van de archipel in een reeks van Samar via Dinagat tot noordoostelijk Mindanao. De exacte hoogte van de vindplaats wordt niet genoemd, en een hoogtebereik is niet gepubliceerd; het hoogteveld blijft daarom leeg.

Verspreiding en hoogte

Endemisch op het eiland Samar in de oostelijke Visayas. De precieze vindplaats wordt in de beschrijving opzettelijk niet genoemd, en deze gids volgt dat. Het is onbekend of de soort op meer plaatsen op het eiland groeit; grote delen van de ultramafische gebieden van Samar zijn nauwelijks botanisch onderzocht, en de kans dat er meer populaties zijn, is reëel.

• Inheems

Vormen en variatie

Er zijn geen variëteiten of kleurvormen beschreven. Met één collectie als basis valt over variatie niets te zeggen, behalve dat de bekers aan het typemateriaal groen met rode spikkels zijn. Natuurlijke hybriden zijn niet gemeld. Planten die onder deze naam in de handel zijn, hebben geen gedocumenteerde herkomst uit het wild en vallen buiten dit overzicht.

Waar en wanneer te zien

Voor wie Samar bezoekt, zijn de laaglandbossen op ultramafische grond het terrein om te verkennen, bij voorkeur samen met lokale natuurbeschermers of een universiteit. Let op forse klimmende stengels met een vierkante doorsnede en lange, smalle bladeren, en op bekers met een opvallend brede, afgeronde mondrand. Het eiland heeft een zeer nat klimaat zonder echte droge tijd en wordt geregeld door tyfoons getroffen; plan een bezoek buiten het tyfoonseizoen. Vindplaatsgegevens horen bij beschermers en herbaria, niet op sociale media.

Staat van instandhouding

Op de Rode Lijst is de soort (nog) niet geëvalueerd. De beschrijvers stelden de categorie ernstig bedreigd voor, op grond van het zeer kleine aantal bekende planten. Laaglandbos op ultramafische grond staat in de oostelijke Filipijnen onder druk van houtkap en vooral van mijnbouw, omdat juist die bodems nikkel en chroom bevatten. Als lid van het geslacht Nepenthes staat de soort in CITES bijlage II, zodat internationale handel in wilde planten een vergunning vereist.

Wetenschappelijke naam

Nepenthes samar | Jebb & Cheek, 2013

Nepenthes samar werd in 2013 beschreven door Martin Cheek en Matthew Jebb, in Blumea 58(1): 82-84. Het eiland Samar, Filipijnen — de enige bekende vindplaats van deze soort. De soortsnaam verwijst rechtstreeks naar het eiland Samar, waar de soort endemisch is.

World Checklist of Vascular Plants (WCVP), via Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.