Alle soorten › Scharrelaarachtigen › Bijeneters › Groene bijeneter
Groene bijeneter | Merops persicus
Blue-cheeked bee-eater | Abejaruco persa
Een bijeneter die overwegend groen is: grasgroen in plaats van kastanjebruin en goud, met langere staartpennen en een koperkleurige onderkant van de vleugel. Hij hoort bij warm, droog land waar water is — rivieroevers, irrigatiekanalen en rietkragen midden in de halfwoestijn.
Geluid
Een rollend prriep of dirrip, in series herhaald en van ver hoorbaar, maar droger, schriller en meer tweelettergrepig dan het vloeiende proe-proe van de bijeneter. Groepen roepen vrijwel onafgebroken tijdens het jagen; bij de kolonie klinkt daarnaast een hard geratel.
Voor deze soort is nog geen vrij gelicentieerde opname beschikbaar.
Herkenning
Slank, langvleugelig en langstaartig, met een lange, dunne, licht gebogen zwarte snavel. De hier gegeven lengte van 27 tot 31 cm is inclusief de sterk verlengde middelste staartpennen, die alleen al zes tot acht centimeter meten; zonder die pennen is de vogel nauwelijks groter dan een bijeneter. Het kleed is overwegend grasgroen, met een blauwgroene wangvlek onder een smalle zwarte oogstreep, een lichtgele kin en een roestbruine keel. In vlucht licht de onderkant van de vleugel warm koperkleurig op; jonge vogels zijn doffer en missen de lange staartpennen.
Verwarringssoorten
De bijeneter is de enige echte verwarringssoort, en het onderscheid is bij redelijk zicht groot: die heeft een kastanjebruine kruin en rug met gouden schouders en turkooizen onderdelen, terwijl deze vogel van kop tot staart overwegend groen is. Let verder op de blauwgroene wangvlek onder de zwarte oogstreep, de langere staartpennen en de koperkleurige onderkant van de vleugel, die bij tegenlicht als een warme gloed door de vleugel heen valt.
Leefgebied
Warm, droog land in de directe nabijheid van open water: oevers van rivieren en meren, irrigatiekanalen, rietkragen en tamariskstruweel, met daarachter kale zandvlakten, halfwoestijn en bevloeid akkerland. Jaagt laag en soepel boven water en rietland, met een sterke voorkeur voor libellen; de nestgang wordt in vlak zand of in een lage steilkant gegraven.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens EUNIS — de Europese standaard voor leefgebieden.
Verspreiding en trek
Broedvogel van Noord-Afrika en het Midden-Oosten: de Nijldelta en de Nijlvallei, Israël en de Levant, Zuidoost-Turkije, Irak en Iran, rond de Kaspische Zee en verder oostwaarts, met een aparte populatie langs de zuidrand van de Sahara in Marokko en Algerije. Overwintert in Afrika ten zuiden van de Sahara. In Noordwest-Europa een zeldzame dwaalgast: uit Nederland zijn acht gevallen bekend, van half mei tot eind september, het laatste in Zeeland in 2025.
- Broedvogel (zomer)
- Doortrek
- Trekrichting
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Wie hem zeker wil zien gaat naar het broedgebied: de Nijldelta, de Israëlische kustvlakte of Zuidoost-Turkije, waar hij van mei tot augustus boven irrigatiekanalen jaagt. In Nederland is het wachten op een melding; controleer bij elke gemelde bijeneter in mei of juni de kleur van rug en schouders, en kijk naar de onderkant van de vleugel zodra de vogel opvliegt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd (IUCN: Least Concern), met een groot areaal en plaatselijk hoge dichtheden. Waar moerassen worden drooggelegd, oevers worden vastgelegd en insecticiden de libellenstand uitdunnen, verdwijnen de kolonies snel, omdat de soort water en grote insecten nodig heeft binnen een paar kilometer van de nestgang. Rietkragen en onbewerkte zandvlakten langs irrigatiewerken zijn daarom belangrijker dan hun kale aanblik doet vermoeden.