Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Allpahuayomiervogel
Allpahuayomiervogel | Percnostola arenarum
Allpahuayo Antbird | Hormiguero de Allpahuayo | Formigueiro-de-allpahuayo
De Allpahuayomiervogel werd pas in 2001 beschreven en is genoemd naar het reservaat Allpahuayo-Mishana bij Iquitos, waar de soort werd ontdekt. Hij is endemisch voor het departement Loreto in Noordoost-Peru en leeft vrijwel uitsluitend in bos op witte zandgrond. Hij is nauw verwant aan de roetkopmiervogel.
Geluid
Een rustige reeks eentonige fluittonen die iets vertraagt, vaak ingeleid door een hogere, haperende toon. Roepen: een dalend jankend geluid, een raspend tsjah, een stijgende melodieuze toon en een stijgend en dalend ratelend geluid.
Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm. Het mannetje is donkergrijs, het donkerst op de voorkruin, met een zwartachtige kin en keel en zwarte vleugeldekveren met witte randen en punten, die twee of drie vleugelstrepen vormen. De snavel is zwart. Het vrouwtje heeft een donkergrijze kruin en bovendelen, zwarte vleugeldekveren met roestig geelbruine punten en roestig geelbruine onderdelen, donkerder op de borst en met een wit buikmidden; de ondersnavel is blauwgrijs.
Verwarringssoorten
De roetkopmiervogel Percnostola rufifrons komt in Loreto plaatselijk ten noorden van de Amazone voor; het mannetje heeft een zwarte kruin, en het vrouwtje een zwarte kuif, olijfgrijze kop en witachtige keel in plaats van een geheel grijze bovenzijde. De vlekvleugelmiervogel Myrmelastes leucostigma heeft witte stippen op de vleugeldekveren, een kortere staart en leeft langs beken in hoger bos. De zwartmaskermierkruiper Myrmoborus myotherinus heeft een zwart masker en een kortere staart.
Leefgebied
Onderlaag van varillal: laag bos met dichte ondergroei op witte zandgrond. De westelijke deelpopulatie leeft in hoger irapayal-bos op zand- en kleigrond. Van ongeveer 100 tot 250 m. Zoekt insecten op of vlak boven de grond. Het nest is niet beschreven.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: alleen in Loreto, vooral in de stroomgebieden van de Nanay en de Itaya bij Iquitos, met een kleinere deelpopulatie langs de Río Morona in het westen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Endemisch voor het gidsgebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het reservaat Allpahuayo-Mishana, op korte afstand van Iquitos, is de bekendste plek. Luister vroeg in de ochtend in varillal langs de paden naar de reeks fluittonen; de vogels blijven in de dichte ondergroei.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. Het verspreidingsgebied is klein en de stand wordt geschat op 600 tot 1700 volwassen vogels, met een dalende trend. De grootste populatie ligt dicht bij Iquitos en staat onder druk van illegale vestiging, houtkap en jacht.
Wetenschappelijke naam
Percnostola arenarum | Isler, Álvarez A, Isler & Whitney, 2002
Isler, Álvarez A, Isler & Whitney beschreef de soort in 2002 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Percnostola werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks perknos, 'donker, schemerig', en stolē, 'kleed', naar het donkere verenkleed. De soortnaam komt van Latijn arena, 'zand', dus 'van de zandgronden', naar de wittezandbossen waar de soort leeft. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mishana, Río Nanay, Loreto, Peru.