Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Amazonemierklauwier

Amazonemierklauwier | Thamnophilus amazonicus

Amazonian Antshrike | Batará amazónico | Choca-canela

De amazonemierklauwier is een kleine, grijze mierklauwier van rivierbegeleidend bos, várzea en bosranden in het Amazonebekken en de Guyana's. Het vrouwtje valt buiten het patroon van het geslacht door de oranjerode kop en borst. In het gidsgebied komt hij vooral voor in Oost-Colombia en Noordoost-Peru.

Amazonemierklauwier (Thamnophilus amazonicus)
Foto: thibaudaronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een versnellende reeks nasale tonen die iets in toonhoogte daalt en eindigt in een korte, nadrukkelijke toon, zoals bij verwante Thamnophilus-soorten. Roepjes zijn korte, nasale klanken en een zacht gekraak.

Luister: ZangXC1044556

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een zware, gehaakte snavel. Het mannetje is grijs met een zwarte kruin, een verborgen witte vlek tussen de schouders, zwarte vleugels met duidelijke witte vleugelstrepen en randen, en een zwarte staart met witte toppen; de onderzijde is lichtgrijs, naar de buik witter. Het vrouwtje heeft een oranjerode tot roestbruine kop, keel en borst, olijfbruine bovendelen, zwarte vleugels met witte vleugelstrepen en een okerkleurige buik.

Verwarrings­soorten

De leikleurige mierklauwier Thamnophilus schistaceus heeft vleugels zonder witte tekening; het vrouwtje heeft een roodbruine kruin maar een olijfkleurige borst. De grijze mierklauwier Thamnophilus murinus is bruiner grijs met nauwelijks vleugeltekening. Het mannetje van Castelnaus mierklauwier Thamnophilus cryptoleucus is groter en geheel zwart, met witte schouders. De vlekvleugelmierklauwier Pygiptila stellaris heeft een korte staart en kleine witte vlekjes op de vleugeldekveren, en leeft in het bladerdak.

Leefgebied

Middenlaag en lagere boomlaag van várzea, igapó en ander rivierbegeleidend bos, bosranden, struikgewas op riviereilanden, galerijbos in de llanos en plaatselijk bos op witzandbodem, tot ongeveer 500 m. Zoekt insecten en andere geleedpotigen tussen bladeren en takken, vaak in paren en regelmatig met gemengde groepen. Het nest is een open kom, opgehangen in een takvork.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het oosten, van Meta, Vichada en Guaviare tot Guainía, Vaupés en Amazonas. Ecuador: zeldzaam en plaatselijk in het noordoosten (Sucumbíos). Peru: in het Amazonelaagland, vooral in Loreto, plaatselijk verder zuidelijk. Bolivia: in het noorden en noordoosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in Oost-Colombia in galerijbos rond Puerto Carreño en Inírida, of in Peru langs de randen van várzea en riviereilanden rond Iquitos. Het paar is vaak het eerst te horen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Wijdverbreid en plaatselijk vrij algemeen; rivierbegeleidend bos herstelt zich vaak snel na verstoring.

Wetenschappelijke naam

Thamnophilus amazonicus | Sclater, 1858

Sclater beschreef de soort in 1858 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thamnophilus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en philos, 'liefhebbend': struikminnaar. De soortnaam verwijst naar het Amazonegebied. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Javari, Brazilië/Peru.