Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zwartrugmierklauwier
Zwartrugmierklauwier | Thamnophilus melanonotus
Black-backed Antshrike | Batará dorsinegro | Choca-de-dorso-preto
De zwartrugmierklauwier is een mierklauwier van droog loofbos en doornstruweel in het Caribische laagland van Noord-Colombia en Noordwest-Venezuela. Het mannetje is zwart met een witte buik en wit getekende vleugels, het vrouwtje overwegend bruin en okerkleurig. Hij foerageert vrij traag, meestal alleen of in paren, laag in dichte lianenwirwar.
Geluid
Er zijn twee soorten zang beschreven: een enkele, zachte koea en een korte, nasale roller, qurrrrrr. Verder nasale roepjes als kaaa-aa, nasaal geknor en een zachte ka-hoenk.
Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, met een zware, aan de punt gehaakte snavel. Het mannetje heeft een zwarte kop, rug, keel en borst; de schouderveren zijn wit gerand en tussen de schouders ligt een verborgen witte vlek. Onderrug en stuit zijn lichtgrijs. De zwarte vleugels hebben brede witte toppen aan de dekveren, de zwarte staart witte toppen; flanken, buik en onderstaartdekveren zijn wit. Het vrouwtje heeft een donkerbruine kruin met kaneelkleurige randjes, een okerkleurig gezicht, bruine bovendelen met donkere veercentra, bruinzwarte vleugels met lichte okerranden, een roodbruine staart met witachtige toppen en okerkleurige onderdelen die naar de buik witter worden. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje met enkele zwarte veren.
Verwarringssoorten
De zwartkuifmierklauwier Sakesphorus canadensis heeft een duidelijke kuif; het mannetje heeft een grijswitte rug en grijze flanken, het vrouwtje een roodbruine kuif en kop. Het mannetje van de gebandeerde mierklauwier Thamnophilus doliatus is overal zwart-wit gebandeerd, het vrouwtje egaal roodbruin met gestreepte wangen. De westelijke gevlekte mierklauwier Thamnophilus atrinucha is grijs met een zwarte kruin, zonder zwarte borst.
Leefgebied
Onderlaag en middenlaag van droog loofbos en halfgroenblijvend bos, vooral op plekken met dichte lianenwirwar, ook in doornstruweel en galerijbos, van zeeniveau tot ongeveer 1000 m. Zoekt insecten en andere kleine geleedpotigen op of vlak boven de grond tot ongeveer 6 m hoogte, door af te pikken en naar de grond te springen; sluit zich zelden aan bij gemengde groepen en volgt soms trekmieren. Broedt in Noord-Colombia van maart tot juli; het enige beschreven nest was een open kom in een takvork met twee eieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Caribische laagland en de uitlopers, van La Guajira en de Sierra Nevada de Santa Marta via Magdalena, Atlántico en Cesar zuidwaarts tot het noorden van Bolívar; een tweede populatie in het dal van de Zulia in Norte de Santander. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Noordwest-Venezuela, rond het Meer van Maracaibo en aan de voet van de Cordillera de Mérida.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in droogbos rond de Sierra Nevada de Santa Marta en in La Guajira, bijvoorbeeld langs bosranden met veel lianen. Luister in de vroege ochtend naar de nasale roller en wacht tot de vogel zich laag in de begroeiing laat zien.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De stand is niet bekend en gaat vermoedelijk achteruit. In Colombia vrij schaars; omzetting van droogbos in landbouwgrond en geitenweide kan op termijn een bedreiging vormen.
Wetenschappelijke naam
Thamnophilus melanonotus | Sclater, 1855
Sclater beschreef de soort in 1855 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thamnophilus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en philos, 'liefhebbend': struikminnaar. De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en nōtos, 'rug'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santa Marta, Colombia.