Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Amazonetangare

Amazonetangare | Eucometis penicillata

Grey-headed Tanager | Tángara cabeza gris | Pipira-da-taoca

De amazonetangare is een tangare van de onderetage van laaglandbos, met een grijze kop met een ruige kuif, een olijfgroene rug en gele onderdelen. Hij volgt regelmatig zwermen trekmieren en vangt de insecten die zij opjagen. Paren en kleine groepjes bewegen zich actief door de lagere etages.

Amazonetangare (Eucometis penicillata)
Foto: Julian Londono from Manizales, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle reeks hoge, ijle, piepende tonen; de roep is een scherp tsiet, vaak herhaald, vooral bij mierenzwermen.

Luister: ZangXC1164952

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een vrij lange, donkere snavel. Kop en keel zijn grijs; de kruinveren vormen een korte, ruige kuif, en de keel is iets lichter grijs. Rug, vleugels en staart zijn olijfgroen, de onderdelen geel tot okergeel. De seksen zijn vrijwel gelijk. Jongen zijn doffer, met een olijfgrijze kop.

Verwarrings­soorten

Het vrouwtje van de witschoudertangare Loriotus luctuosus heeft eveneens een grijze kop, een olijfgroene rug en gele onderdelen, maar is kleiner, zonder kuif, en leeft hoger in het bos. Het vrouwtje van de geelkuiftangare Loriotus rufiventer is van onderen warmer okerkleurig. De vrouwtjes van de klauwiertangaren Lanio hebben een zware snavel met een haakpunt en een bruinere kop.

Leefgebied

De onderetage van vochtig laaglandbos, galerijbos, várzea, oud secundair bos en dichte bosranden, tot ruwweg 1000 m. Zoekt laag in het bos en vlak boven de grond naar insecten, vaak bij zwermen trekmieren, en eet ook vruchten. Het nest is een losse kom in een struik of jonge boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Caribische laaglanden, het Magdalenadal en de laaglanden ten oosten van de Andes. In Ecuador in het Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in de laaglanden in het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot Venezuela, de Guyana's, Brazilië en Paraguay.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in het laaglandbos op zwermen trekmieren: de amazonetangare zit dan vaak laag op takken boven de mieren, samen met muisspechten en mierkruipers. Let op de grijze kop met kuif en de gele buik.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is vrij algemeen en verdraagt secundair bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Eucometis penicillata | (Spix, 1825)

Spix beschreef de soort in 1825 als Tanagra penicillata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eucometis werd in 1856 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks eukomēs, 'met goed, vol haar', naar de kuif. De soortnaam komt van Latijn penicillatus, 'met een penseeltje', verkleinvorm van peniculus, 'borstel', naar de kuif. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Fonte Boa, Amazonas, Brazilië.