Alle soorten › Trogonachtigen › Trogons › Amazonezwartkeeltrogon

Amazonezwartkeeltrogon | Trogon rufus

Amazonian Black-throated Trogon | Trogón golinegro | Surucuá-de-barriga-amarela

De amazonezwartkeeltrogon is een trogon met een gele buik van de lagere lagen van het Amazonische regenwoud. Hij is de enige gelebuiktrogon in het gidsgebied waarvan het mannetje een groene kop en borst heeft. De vroeger ruim opgevatte zwartkeeltrogon is gesplitst; deze soort omvat de vormen van het Amazonegebied.

Amazonezwartkeeltrogon (Trogon rufus)
Foto: Mathieu Sannier — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

De zang bestaat uit twee tot vier langzame, klagende fluittonen, kuu kuu kuu, met duidelijke pauzes, trager dan bij de meeste andere trogons. De roep is een zacht, ratelend gekwetter.

Luister: ZangXC1178519

Opname: Miguel Angelo Biz — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–25 cm. Het mannetje is glanzend groen op kop, borst en rug, met een zwart gezicht en keel, een lichtblauwe oogring en een geelgroene snavel. Onder de groene borst ligt een smalle witte band, de buik is geel. De staart is van onderen fijn zwart-wit gebandeerd, met brede witte toppen. Het vrouwtje is bruin op kop, borst en rug, met een gele buik, een witte vlek voor en achter het oog en een donkere bovensnavel. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De amazonetrogon Trogon ramonianus en de groenrugtrogon Trogon viridis hebben bij het mannetje een blauwe kop en borst en zijn vrouwtjes grijs, niet bruin. De gekraagde trogon Trogon collaris lijkt in bouw en tekening, maar heeft een rode buik. In het westen van Colombia en Ecuador leven verwante zwartkeeltrogons die tegenwoordig tot andere soorten worden gerekend; de Andes scheidt ze van deze soort.

Leefgebied

Het binnenste van vochtig laaglandbos op terra firme en overstromingsbos, minder vaak bosranden, vooral beneden 1000 m, plaatselijk tot in de voetheuvels. Zit meestal in de onderste en middelste lagen, lager dan andere trogons. Eet insecten, waaronder rupsen, en vruchten. Broedt in een holte in rot hout of een termietennest.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Amazonegebied in het zuidoosten. In Ecuador en Peru in het laagland en de voetheuvels ten oosten van de Andes. In Bolivia in het laagland van het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Amazonegebied van Brazilië, het zuiden van Venezuela en de Guyana's.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langzaam over paden door het binnenste van Amazonisch bos en let op de trage, klagende fluittonen; de vogel zit vaak op enkele meters hoogte stil op een horizontale tak.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort; de vroegere, ruim opgevatte zwartkeeltrogon gold als wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van gesloten bos en gaat plaatselijk achteruit door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Trogon rufus | Gmelin, 1788

Gmelin beschreef de soort in 1788 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Trogon werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks trōgōn, 'knabbelend', van trōgō, 'knagen'; trogons knagen hun nestholte uit in rot hout. Rufus is Latijn voor 'roodachtig', naar het roodbruine vrouwtje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.