Alle soorten › Steltloperachtigen › Scholeksters › Amerikaanse bonte scholekster
Amerikaanse bonte scholekster | Haematopus palliatus
American Oystercatcher | Ostrero americano | Piru-piru
De Amerikaanse bonte scholekster is een grote, zwart-bruin-witte scholekster met een felrode snavel, die langs zandstranden, getijdenvlakten en rotskusten van beide oceanen leeft. In het gidsgebied broedt hij langs de Caribische en Pacifische kust en op de Galápagos, waar de vogels opvallend weinig schuw zijn.
Geluid
Luide, heldere fluittonen, wiek of kliep, vaak in een versnellende reeks; paren roepen samen in een schelle triller tijdens de balts.
Opname: Jonas Nilsson — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
40–44 cm, met een lange, rechte, oranjerode snavel, een gele iris met rode oogring en dikke, vaalroze poten. Kop en hals zijn zwart, rug en vleugels donkerbruin, borst en buik wit, met een scherpe grens op de borst. In vlucht vallen een brede witte vleugelstreep en een witte bovenstaartbasis op. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben bruine veerranden en een doffere snavel met donkere punt. Vogels van de Galápagos (galapagensis) zijn donkerder en hebben minder wit in de vleugel.
Verwarringssoorten
De Zuid-Amerikaanse zwarte scholekster Haematopus ater is geheel zwartbruin, zonder witte buik of vleugelstreep, en leeft op rotskusten in Peru. Andere zwart-witte steltlopers aan de kust hebben geen rode snavel.
Leefgebied
Zandstranden, getijdenvlakten, estuaria, schelpbanken, mangroveranden en rotskusten, op de Galápagos ook lavakusten. Eet mosselen, oesters, krabben, zandwormen en andere ongewervelden, die hij met de snavel openwrikt of uit het zand trekt. Het nest is een kuiltje op een strand, duin of schelpbank boven de vloedlijn.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia langs de Caribische kust, inclusief de Guajira, en plaatselijk langs de Pacifische kust. In Ecuador langs de kust, vooral in het zuidwesten. In Peru langs de kust, vooral op zandstranden en in estuaria, schaarser in het zuiden. Op de Galápagos verspreid langs de kusten van alle grotere eilanden. Ontbreekt in Bolivia. Buiten het gidsgebied van de Verenigde Staten en Mexico langs beide kusten tot Chili en Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op brede zandstranden en bij estuaria langs de kust, bij laag water op slikken en schelpbanken. Op de Galápagos foerageren paren op lavarotsen en stranden en laten ze zich van dichtbij bekijken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is gevoelig voor verstoring van broedstranden door recreatie, voertuigen en honden; op de Galápagos is de stand klein.
Wetenschappelijke naam
Haematopus palliatus | Temminck, 1820
Temminck beschreef de soort in 1820 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Haematopus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Grieks haima, 'bloed', en pous, 'voet', naar de rode poten. De soortnaam is Latijn palliatus, 'gemanteld', van pallium, 'mantel', naar de donkere bovendelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Venezuela.