Alle soorten › Steltloperachtigen › Scholeksters › Zuid-Amerikaanse zwarte scholekster

Zuid-Amerikaanse zwarte scholekster | Haematopus ater

Blackish Oystercatcher | Ostrero negruzco | Piru-piru-preto

De Zuid-Amerikaanse zwarte scholekster is een geheel zwartbruine scholekster van rotskusten langs de Grote Oceaan, met een felrode snavel en lichte poten. Hij leeft in paren op kliffen en rotsige stranden en is in het gidsgebied vrijwel beperkt tot de kust van Peru.

Zuid-Amerikaanse zwarte scholekster (Haematopus ater)
Foto: Jason Quinn (talk) — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, doordringende fluittonen, kliep of wiek, vaak versnellend tot een schelle triller bij baltsende of territoriale paren.

Luister: ZangXC520159

Opname: Cristian Pinto — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

42–45 cm, stevig gebouwd, met een lange, rechte, aan de zijkanten afgeplatte, oranjerode snavel, een gele iris met rode oogring en dikke, vaalroze poten. Het verenkleed is geheel zwartbruin, op kop en hals zwarter, zonder wit in vleugel of staart. De seksen zijn gelijk; het vrouwtje heeft een iets langere snavel. Jongen zijn bruiner, met een doffere snavel met donkere punt.

Verwarrings­soorten

De Amerikaanse bonte scholekster Haematopus palliatus heeft een witte buik, een witte vleugelstreep en witte stuit, en houdt meer van zandstranden. Buiten het gidsgebied lijkt de zwarte Amerikaanse scholekster Haematopus bachmani van Noord-Amerika er het meest op.

Leefgebied

Rotskusten, kliffen, rotsige eilandjes en stranden met rotsblokken, soms ook grindstranden, langs de koude kust van de Humboldtstroom. Eet mosselen, slakken, zee-egels en andere ongewervelden van de rotsen in de getijdenzone, die hij met de snavel losslaat of openwrikt. Het nest is een kuiltje tussen rotsen of op grind boven de vloedlijn.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru langs de rotskust van het noorden (ongeveer vanaf La Libertad) zuidwaarts tot Tacna, inclusief de eilanden voor de kust. In Ecuador hooguit zeer zeldzaam in het zuiden. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied langs de kust van Chili en Argentinië tot Vuurland en de Falklandeilanden.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op rotskusten en kliffen ten zuiden van Lima, zoals bij Pucusana, op het schiereiland Paracas en langs de kust van Arequipa en Moquegua, vaak in paren op de rotsen vlak boven de branding.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd. De soort is langs de rotskust wijd verbreid, maar plaatselijk gevoelig voor verstoring door mensen en honden en voor het verzamelen van schelpdieren.

Wetenschappelijke naam

Haematopus ater | Vieillot, 1825

Vieillot beschreef de soort in 1825 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Haematopus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Grieks haima, 'bloed', en pous, 'voet', naar de rode poten. De soortnaam is Latijn ater, 'zwart', naar het geheel donkere verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Straat Magellaan, Chili.