Alle soorten › Steltloperachtigen › Plevieren › Amerikaanse goudplevier
Amerikaanse goudplevier | Pluvialis dominica
American Golden-Plover | Chorlito dorado americano | Batuiruçu
De Amerikaanse goudplevier is een slanke plevier van open grasland die tussen de Noord-Amerikaanse toendra en de pampa's van Argentinië een van de langste trekroutes van alle steltlopers aflegt. In het gidsgebied is hij vooral doortrekker: in het najaar en voorjaar rusten groepen op de graslanden van de puna, op zandbanken van rivieren en op weilanden in het laagland.
Geluid
Een helder, tweelettergrepig kluu-iet of kwie-dle, vaak in de vlucht.
Opname: AUDEVARD Aurélien — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
24–28 cm, een slanke plevier met een vrij kleine, ronde kop, een korte, dunne, zwarte snavel, lange vleugels die ver voorbij de staart reiken en lange, donkergrijze poten. In winterkleed en als jonge vogel grijsbruin, met lichte en goudgele stippels op de bovendelen, een donkere kruin, een opvallende witte wenkbrauwstreep en een vaag gestreepte, grijsbruine borst. In broedkleed, dat in maart en april soms al te zien is, zijn gezicht en onderdelen zwart, met een witte band die van het voorhoofd langs de halszijde naar de borst loopt en daar eindigt, en zijn de bovendelen zwart met gouden stippels. In de vlucht grijze oksels en ondervleugels en een vage vleugelstreep. De seksen zijn vrijwel gelijk.
Verwarringssoorten
De zilverplevier Pluvialis squatarola is groter en grijzer, met een zwaardere snavel, zwarte oksels, een witte stuit en een duidelijke witte vleugelstreep, en houdt zich aan de kust op. De Bartrams ruiter Bartramia longicauda, die dezelfde graslanden gebruikt, heeft een kleine kop op een lange hals, een lange staart en gele poten. De blonde ruiter Calidris subruficollis is kleiner, met een effen, warm bruingeel gezicht en onderdelen en gele poten.
Leefgebied
Op doortrek op korte graslanden en weilanden, in de puna en op bofedales tot ongeveer 4500 m, op zandbanken en oevers van rivieren en meren, op vliegvelden en op kale akkers; aan de kust schaarser op wadplaten. Zoekt lopend en pikkend insecten, kreeftjes, bessen en zaden. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia doortrekker in het laagland ten oosten van de Andes en zeldzaam elders. In Ecuador doortrekker vooral in het Amazonelaagland en zeldzaam in de Andes en aan de kust. In Peru doortrekker in het Amazonelaagland en op de puna van het zuiden, aan de kust schaars. In Bolivia doortrekker in het laagland en op het altiplano, in de savannen van het noorden plaatselijk ook wintergast. Op de Galápagos een zeldzame gast. Broedt op de toendra van Alaska en Noord-Canada en overwintert vooral op de graslanden van Argentinië, Uruguay en het zuiden van Brazilië.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In oktober en november en opnieuw in maart en april op natte graslanden en bofedales rond het Titicacameer en op zandbanken van Amazonerivieren; groepen staan vaak ver uit elkaar verspreid over het gras en vliegen samen op.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand is in de 19e eeuw door de jacht sterk afgenomen en lijkt nu af te nemen door de omzetting van graslanden in akkerland in de overwinteringsgebieden.
Wetenschappelijke naam
Pluvialis dominica | (Müller, 1776)
Müller beschreef de soort in 1776 als Charadrius Dominicius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pluvialis werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn pluvialis, 'van de regen', van pluvia, 'regen'; men dacht dat de vogels samenkwamen als er regen op komst was. De soortnaam verwijst naar Santo Domingo (Hispaniola), niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Hispaniola.