Alle soorten › Steltloperachtigen › Plevieren › Andesplevier

Andesplevier | Oreopholus ruficollis

Tawny-throated Dotterel | Chorlo cabezón | Batuíra-de-papo-ferrugíneo

De andesplevier is een slanke, hoogpotige plevier van droge, open vlakten, die meer aan een kleine wulp of griel doet denken dan aan een strandplevier. Hij leeft ver van water, op de grasvlakten van de puna en in de kustwoestijn en lomas van Peru. Door zijn gestreepte, zandkleurige rug valt hij weg tegen de bodem, tot hij gaat lopen of opvliegt.

Andesplevier (Oreopholus ruficollis)
Foto: Christoph Moning — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, melancholiek, dalend fluitje en een korte, trillende roep, vaak in de vlucht en 's avonds.

Luister: RoepXC48586

Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

25–29 cm, met een kleine, ronde kop, een dunne, zwarte snavel en lange, roze tot vleeskleurige poten. Kop, hals en borst zijn grijs, met een lichte wenkbrauwstreep en een donkere oogstreep. De keel is oranjebruin, de buik geelbruin met een zwarte vlek in het midden. De bovendelen zijn geelbruin met brede zwarte strepen. In de vlucht vallen de lichte vleugelstreep en de lichte ondervleugel op. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn valer, zonder duidelijke buikvlek.

Verwarrings­soorten

De Amerikaanse goudplevier Pluvialis dominica, op doortrek op dezelfde graslanden, heeft gestippelde in plaats van gestreepte bovendelen en mist de oranjebruine keel en de zwarte buikvlek. De punaplevier Anarhynchus alticola is veel kleiner, met een korte snavel en een witte voorkant. De Bartrams ruiter Bartramia longicauda heeft een langere staart, gele poten en een gestreepte borst.

Leefgebied

Droge puna en altiplano met kort gras en kale grond, tussen ongeveer 3000 en 4600 m; in Peru ook op zeeniveau in de kustwoestijn, de lomas en op droge akkers. Leeft in paren of kleine groepen, loopt snel en zoekt insecten en zaden. Het nest is een kuiltje op de kale grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op de puna van het midden en zuiden en langs de kust in de lomas en de woestijn van het midden en zuiden. In Bolivia op het altiplano in het westen. In Ecuador alleen als zeer zeldzame gast; ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het westen en zuiden van Argentinië; vogels uit Patagonië trekken in de zuidelijke winter naar het noorden.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Rij langzaam over de grasvlakten van de puna, bijvoorbeeld tussen Arequipa en Puno, of zoek in de lomas ten zuiden van Lima tijdens het mistseizoen; vogels blijven vaak doodstil staan en worden pas zichtbaar als ze weglopen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid, maar plaatselijk schaars; overbegrazing en de omzetting van lomas kunnen plaatselijk een rol spelen.

Wetenschappelijke naam

Oreopholus ruficollis | (Wagler, 1829)

Wagler beschreef de soort in 1829 als Charadrius ruficollis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Oreopholus werd in 1835 ingevoerd door Jardine & Selby. De geslachtsnaam komt van Grieks oros, 'berg', en poleō, 'rondzwerven', dus 'die in de bergen rondzwerft', naar de Chileense Andes. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rossig', en collum, 'hals', naar de rossige keel en hals. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Canelones, Uruguay.