Alle soorten › Steltloperachtigen › Plevieren › Cayennekievit
Cayennekievit | Hoploxypterus cayanus
Pied Plover | Avefría de Cayena | Batuíra-de-esporão
De cayennekievit is een kleine, zwart-wit getekende kievit van de zandbanken langs de grote rivieren van het Amazonegebied en de Orinoco. Ondanks de Engelse naam is hij nauw verwant aan de kieviten van het geslacht Vanellus. Hij heeft een kleine spoor aan de vleugelbocht, zoals veel kieviten.
Geluid
Een zacht, klagend, tweedelig kie-oe, vaak herhaald; bij verstoring een scherper, snel kiek-kiek.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–24 cm, een compacte kievit met een vrij korte, zwarte snavel, een rode oogring en lange, roze tot rode poten. De kruin is zwart, omzoomd door een witte band die achter het oog langs naar de nek loopt. Een brede zwarte band loopt van de snavelbasis door het oog naar de halszijde en vormt een zwarte borstband. Rug en schouders zijn grijsbruin, met een zwarte V-vormige band over de schouders; de onderdelen zijn wit. In de vlucht vallen de zwarte vleugelpunten, de witte vleugelstreep, de witte stuit en de zwarte staartband op. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn valer, met lichte randen aan de veren.
Verwarringssoorten
De halsbandplevier Anarhynchus collaris is kleiner, zonder zwarte kruin en zwarte schouderband, met een smalle zwarte borstband en een wit voorhoofd. De Chileense kievit Vanellus chilensis is veel groter, met een kuif, een grijze kop en een zwarte borst. De Amerikaanse schaarbek Rynchops niger, die dezelfde zandbanken gebruikt, heeft een rode, afgeplatte snavel en is een sternachtige vogel.
Leefgebied
Zand- en grindbanken van brede rivieren in het laagland, oevers van meren en cocha's, modderige rivierranden en natte savannen, vrijwel alleen onder 500 m. Loopt en pikt insecten, kleine kreeftjes en andere ongewervelden. Het nest is een kuiltje op een kale zandbank en wordt gemaakt in de droge tijd, als het water laag staat.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, in de Llanos en het Amazonegebied, en plaatselijk in het Caribisch laagland. In Ecuador in het Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten, met inbegrip van de Beni. Ontbreekt op de Galápagos en ten westen van de Andes in Ecuador en Peru. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië en Paraguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In de droge tijd, als de zandbanken droogvallen, op riviertochten in het Amazonelaagland, bijvoorbeeld langs de Napo of de Madre de Dios; paren lopen vaak dicht bij de waterlijn en blijven daar staan als de boot langskomt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid; verstoring van zandbanken door mensen en vee kan het broeden plaatselijk beïnvloeden.
Wetenschappelijke naam
Hoploxypterus cayanus | (Latham, 1790)
Latham beschreef de soort in 1790 als Charadrius cayanus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hoploxypterus werd in 1856 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt waarschijnlijk van Grieks hoplon, 'wapen', oxys, 'scherp', en pteron, 'vleugel', naar de scherpe spoor aan de vleugelboeg. De soortnaam verwijst naar Cayenne in Frans-Guyana, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.