Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Amerikaanse klifzwaluw

Amerikaanse klifzwaluw | Petrochelidon pyrrhonota

American Cliff Swallow | Golondrina risquera | Andorinha-de-dorso-acanelado

De Amerikaanse klifzwaluw is een stevige zwaluw met een rechte staart en een lichte stuit, die in Noord-Amerika in grote kolonies modderen nesten bouwt. Op weg naar de overwinteringsgebieden in het zuiden van Zuid-Amerika trekt hij in groepen door het gidsgebied, vaak samen met boerenzwaluwen. In het voorjaar en het najaar kunnen de groepen honderden vogels tellen.

Amerikaanse klifzwaluw (Petrochelidon pyrrhonota)
Foto: Becky Matsubara from El Sobrante, California — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een laag, knorrend tsjurr en een zacht, krakend gekwetter, in groepen vaak door elkaar.

Luister: RoepXC1019840

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, gedrongen, met brede vleugels en een korte, rechte staart. Kruin en rug zijn donker staalblauw, de rug met lichte strepen. Het voorhoofd is wit tot bleek roomkleurig, de wangen en keel zijn donker kastanjebruin, met een zwartachtige vlek op de keel. Een grijsbruine band loopt over de nek. De stuit is licht roomkleurig tot bleek oranjebruin, de onderzijde vuilwit. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een donker voorhoofd en een minder getekende kop.

Verwarrings­soorten

De Peruaanse klifzwaluw Petrochelidon rufocollaris is kleiner, met een witte keel, een roestrode halsband en een roestrode stuit; hij leeft als standvogel in het westen van Ecuador en Peru. De holenzwaluw Petrochelidon fulva heeft een lichte, oranjebruine keel en een donker roestbruin voorhoofd. De boerenzwaluw Hirundo rustica heeft een diep gevorkte staart en een donkere stuit.

Leefgebied

Op trek boven open land van zeeniveau tot in de dalen van de Andes, vaak boven water: rivieren, meren, moerassen, rijstvelden en weiden. Jaagt in groepen op vliegende insecten, soms hoog in de lucht. Rust op draden en kale takken. Broedt niet in het gidsgebied; in Noord-Amerika maakt hij kolonies van flesvormige modderen nesten onder bruggen, tegen gebouwen en op rotswanden.

Verspreiding en trek

In Colombia doortrekker door vrijwel het hele land, vooral in het oostelijke laagland en de dalen van de Andes. In Ecuador doortrekker, vooral in het oosten, schaarser in het westen. In Peru doortrekker, vooral in het oostelijke laagland, met waarnemingen langs de kust en in de Andes. In Bolivia doortrekker en plaatselijk wintergast in het laagland. Niet regelmatig op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedend in Noord-Amerika en Mexico; overwintert vooral in het zuiden van Brazilië, Paraguay, Uruguay en Argentinië.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in september–november en maart–mei boven rivieren, meren en rijstvelden in het laagland naar groepen zwaluwen, en kijk in groepen boerenzwaluwen naar vogels met een rechte staart en een lichte stuit.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is zeer talrijk en heeft zijn broedgebied in Noord-Amerika uitgebreid dankzij bruggen en gebouwen als nestplaats.

Wetenschappelijke naam

Petrochelidon pyrrhonota | (Vieillot, 1817)

Vieillot beschreef de soort in 1817 als Hirundo pyrrhonota; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Petrochelidon werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks petra, 'rots', en khelidōn, 'zwaluw'. Van Grieks purrhos, 'vlammend rood', en -nōtos, 'met een rug', naar de roestrode stuit. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.