Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Boerenzwaluw
Boerenzwaluw | Hirundo rustica
Barn Swallow | Golondrina común | Andorinha-de-bando
De boerenzwaluw is de bekendste zwaluw van het noordelijk halfrond en in het gidsgebied een talrijke wintergast en doortrekker uit Noord-Amerika. Groepen jagen laag boven weiden, rijstvelden, moerassen en stranden, en verzamelen zich 's avonds op slaapplaatsen in riet en suikerriet. Hij is de enige zwaluw in het gebied met lange staartspiesen.
Geluid
Een helder, herhaald witt witt en, bij gevaar, een scherp siflit. De zang, een snel gekwetter met een ratelend slot, is in de winter maar af en toe te horen.
Opname: Andrew McCafferty — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–19 cm, inclusief de lange buitenste staartpennen, die bij jonge vogels en vogels in de rui korter zijn. De bovendelen zijn glanzend donkerblauw. Voorhoofd en keel zijn roestrood, begrensd door een smalle, donkerblauwe borstband. De onderzijde is bij de Noord-Amerikaanse vogels roomkleurig tot warm roestbruin. De staart is diep gevorkt, met een rij witte vlekken die zichtbaar wordt als de staart gespreid is. Het vrouwtje heeft kortere staartspiesen. Jonge vogels zijn doffer, met een bleke keel en een kortere staart.
Verwarringssoorten
De Amerikaanse klifzwaluw Petrochelidon pyrrhonota heeft een rechte staart en een lichte, roomkleurige stuit. De Peruaanse klifzwaluw Petrochelidon rufocollaris is kleiner, met een roestrode stuit en een rechte staart. De Zuid-Amerikaanse ruwvleugelzwaluw Stelgidopteryx ruficollis is bruin van boven, zonder staartspiesen. Jonge boerenzwaluwen met een korte staart zijn van de andere soorten te onderscheiden door de donkere borstband en de witte staartvlekken.
Leefgebied
Open land van zeeniveau tot ruim 3000 m: weiden, akkers, rijstvelden, moerassen, rivieroevers, stranden en dorpen. Jaagt laag boven de grond en het water op vliegende insecten. Slaapt in groepen, soms van duizenden vogels, in riet, suikerriet of op draden. Broedt niet in het gidsgebied; het nest, een open kom van modder, wordt in Noord-Amerika in gebouwen gemaakt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia wijdverbreid wintergast en doortrekker, van de Caribische kust tot de dalen van de Andes en het oostelijke laagland. In Ecuador wijdverbreid, vooral in het westen en in de dalen van de Andes. In Peru wijdverbreid, met de grootste aantallen langs de kust en in het laagland. In Bolivia wijdverbreid in het laagland en de valleien. Op de Galápagos een zeldzame doortrekker. Buiten het gidsgebied broedend in Noord-Amerika; overwintert tot in het zuiden van Zuid-Amerika, waar ook een kleine broedpopulatie in Argentinië is ontstaan.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk boven weiden, rijstvelden en moerassen in het laagland, vooral tussen oktober en maart. Slaapplaatsen in riet of suikerriet trekken 's avonds grote aantallen aan.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is zeer wijdverbreid en talrijk, al nemen de aantallen in delen van Noord-Amerika af, waarschijnlijk door minder insecten en minder geschikte broedplaatsen.
Wetenschappelijke naam
Hirundo rustica | Linnaeus, 1758
Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Hirundo voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam is Latijn hirundo, 'zwaluw'. De soortnaam is Latijn rusticus, 'van het platteland'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zweden.