Alle soorten › Genten en aalscholvers › Slangenhalsvogels › Amerikaanse slangenhalsvogel

Amerikaanse slangenhalsvogel | Anhinga anhinga

Anhinga | Anhinga americana | Biguatinga

De Amerikaanse slangenhalsvogel is een watervogel met een lange, dunne, S-vormig geknikte hals en een rechte, puntige snavel. Hij zwemt vaak met alleen kop en hals boven water, waardoor de naam 'slangenhals' ontstond. Hij spiest vissen onder water met de snavel en droogt daarna zijn verenkleed met gespreide vleugels op een tak.

Amerikaanse slangenhalsvogel (Anhinga anhinga)
Foto: gary_leavens — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Bij het nest en in kolonies een droog, klikkend of ratelend krrr-krrr-krrr en lage, knorrende geluiden.

Luister: ZangXC1028752

Opname: Raul A. Spais — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

81–91 cm, slank, met een kleine kop, een lange, dunne hals, een rechte, dolkvormige gele snavel en een lange, waaiervormige staart met lichte eindband. Het mannetje is glanzend zwart met zilverwitte strepen en vlekken op schouders en bovenvleugel. Het vrouwtje heeft dezelfde vleugeltekening, maar kop, hals en borst zijn lichtbruin. Jonge vogels lijken op het vrouwtje maar zijn doffer en bruiner. In de vlucht wisselt hij klappen af met zweven en cirkelt hij vaak hoog in de thermiek, met de staart gespreid.

Verwarrings­soorten

De bigua-aalscholver Nannopterum brasilianum heeft een kortere, dikkere hals, een snavel met een haakpunt en een kortere staart, mist de zilverwitte vleugeltekening en ligt bij het zwemmen met meer van het lichaam boven water. In de vlucht houdt de aalscholver de hals licht geknikt en klapt hij voortdurend, terwijl de slangenhalsvogel een rechte hals, een lange staart en vaak zwevende vlucht toont.

Leefgebied

Rustig zoet of brak water met bomen of struiken langs de oever: meren, oude rivierarmen (cochas), moerassen, langzaam stromende rivieren, overstroomd bos en mangrove, vooral in het laagland tot ongeveer 500 m, plaatselijk hoger. Zwemt onder water en spiest vissen, daarnaast amfibieën en waterinsecten. Broedt vaak samen met reigers en aalscholvers in kolonies; het nest van takken ligt in een boom of struik boven het water.

Verspreiding en trek

In Colombia wijdverbreid in het laagland van het Caribisch gebied, de Magdalenavallei, de llanos en het Amazonegebied, schaarser langs de Pacifische kust. In Ecuador in het westelijke laagland, vooral in het stroomgebied van de Guayas, en in het Amazonelaagland. In Peru vooral in het Amazonelaagland, aan de kant van de Pacific alleen in het uiterste noordwesten. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuidoosten van de Verenigde Staten tot het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk naar takken en dode bomen boven oxbow-meren en moerassen in het Amazonelaagland of de llanos, waar vogels met gespreide vleugels zitten te drogen. Midden op de dag cirkelen ze soms hoog boven het water.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd (LC). De soort heeft een groot verspreidingsgebied; plaatselijk lijdt zij onder het verdwijnen van wetlands, verstoring van broedkolonies en vervuiling van het water.

Wetenschappelijke naam

Anhinga anhinga | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Plotus anhinga; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anhinga werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van anhinga, de Tupi-naam voor deze vogel in Brazilië. De soortnaam herhaalt de geslachtsnaam, de Tupi-naam anhinga voor deze vogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Tapajós, Pará, Brazilië.